ABD'li 19 yaşındaki KGM, Meta, Google ve ByteDance platformlarına küçük yaşta bağımlılığın onu intihar düşüncelerine ve depresyona sürüklediğini söylüyor.
Dünyanın en büyük üç teknoloji şirketi, platformlarının çocukları kasıtlı olarak bağımlı hale getirdiği ve onlara zarar verdiği iddiaları nedeniyle, bu hafta ABD’de başlayacak emsal niteliğinde bir davayla karşı karşıya.
Dava, yalnızca “KGM” baş harfleriyle tanımlanan 19 yaşındaki bir kişi tarafından açıldı. KGM, Meta’nın Instagram’ını, ByteDance’in TikTok’unu ve Google’ın YouTube’unu küçük yaşta kullanmasının depresyonunu ağırlaştırdığını ve intihar düşüncelerine yol açtığını öne sürüyor.
KGM, dava dilekçesinde şirketlerin kârlarını artırmak için, kumarhanelerde kullanılan tekniklere benzer kasıtlı tasarım tercihleriyle platformlarını çocuklar için daha bağımlılık yapıcı hale getirdiklerini iddia ediyor.
Bu argüman kabul görürse, platformlarında yayımlanan içerikten doğan sorumluluğa ilişkin teknoloji şirketlerini koruyan ABD yasalarının etrafından dolanılabilir.
Dava dilekçesinde şöyle deniliyor: “Davacılar, davalıların ürünlerinin yalnızca tali zararı değil. Onlar, her bir davalının yaptığı kasıtlı ürün tasarımı tercihlerinin... kendilerini yıkıma götüren geri bildirim döngülerine sürüklediği doğrudan mağdurlardır.”
American Enterprise Institute’ta teknoloji politikaları alanında misafir kıdemli araştırmacı olan Clay Calvert’a göre, KGM’nin davası, sosyal medya şirketlerine karşı açılmış binlerce benzer davanın jüri önünde nasıl seyredeceğini ve varsa hangi tazminatların verileceğini belirleyebilir.
Meta’nın CEO’su Mark Zuckerberg ve diğer yöneticilerin, sekiz haftaya kadar sürebilecek davada ifade vermesi bekleniyor.
Meta, YouTube ve TikTok, Associated Press’in yorum talebine hemen yanıt vermedi. Dava kapsamında adı geçen dördüncü şirket, Snapchat’in ana şirketi Snap Inc., geçen hafta açıklanmayan bir bedelle uzlaşmaya vardı.
Meta, bir blog yazısında, gençlerin ruh sağlığıyla ilgili sorunlarının sorumluluğunu sosyal medya platformlarına yüklemenin “ciddi bir meseleyi fazla basitleştirmek” olduğunu yazdı.
Blog yazısında şöyle denildi: “Gençlerin karşılaştığı sorunları tek bir faktöre indirgemek, bilimsel araştırmaları ve bugün gençleri etkileyen akademik baskı, okul güvenliği, sosyoekonomik zorluklar ve madde kötüye kullanımı gibi çok sayıda stresörü görmezden geliyor.”
KGM davası, bu yıl görülecek birçok davanın ilki; Kaliforniya’daki okul bölgeleri çocuklara verilen zararlar nedeniyle sosyal medya platformlarına dava açtı ve Meta’ya karşı 40’tan fazla eyalet davası dosyalandı. AP’ye göre TikTok da bir düzineden fazla eyalette benzer davalarla karşı karşıya.
Avrupa’da, İtalya ve Fransa’daki aileler, çocuklarına zarar verdikleri gerekçesiyle Meta ve TikTok’a karşı toplu dava açtı.
İtalyan dava için ilk duruşma, aileleri temsil eden Ambrosio e Commodo adlı hukuk bürosuna göre 12 Şubat’ta yapılacak.