Dronlar pek çok sektörde yeniliği tetiklerken, Avrupa tarımı onların tüm potansiyelini hâlâ kullanamıyor; sorun vaat eksikliği değil, bu yeniliği yere çakan sıkı düzenlemeler.
20 yıl önce bir tarım fuarına gitmiş olsaydınız, karşınıza her zamanki manzara çıkardı: en yeni traktörler, biçerdöverler ve pulluklar.
REKLAM
REKLAM
Bugünse bu fuarlar, envanter takibinden hayvan sağlığının izlenmesine kadar yapay zekâ destekli çözümlerini sergileyen yüksek teknoloji yazılım ve donanım geliştiricileriyle giderek teknoloji etkinliklerine benziyor. Ve drone’lar, hem de çok, ama çok sayıda.
Japonya ve Çin, tarımsal drone ekipmanında başı çekiyor; ancak Avrupalı şirketler de hatırı sayılır bir pazar payına sahip. Drone’lara karşı Avrupa’nın hâlâ “Evet, hem de” yerine “Hayır, ama belki” anlayışı benimsediği düşünülürse, bu sonuncusu biraz şaşırtıcı gelebilir.
AB’de drone kullanımını Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı (kaynak İngilizce) (EASA) düzenliyor ve çoğu kullanım durumu “Açık” ya da “Özel” kategoriye giriyor. “Açık” kullanım örneklerinden biri, kırsalda çekilen bir film sahnesini drone ile görüntülemek olabilir. Ancak tarımda drone kullanımı pestisit püskürtülmesini içerebildiği için, bu alan yalnızca sıkı biçimde düzenlenen bir “Özel” kullanım olmaktan çıkıp aynı zamanda pestisitlerin sürdürülebilir kullanımını sağlamak üzere bir çerçeve oluşturan ve bu kapsamda uygulamayı yasaklayan 2009/128/EC1 sayılı Direktif’e de tabi oluyor.
Pratikte bu, ürün koruma kimyasallarının drone’larla püskürtülmesine izin almanın zahmetli ve üye devlete özgü olduğu anlamına geliyor. Operatörlerin özel lisans ve izinlere sahip olmasını gerektiriyor; ancak bunlar alındığında bile, kullanılmak istenen pestisitlerin çoğuna Avrupa’da havadan uygulama izni verilmiyor.
ABD’deki sistem, gerekli ve eyalet bazlı sertifikalarla drone kullanımına izin veriyor; Avrupa’da ise kural olarak yasak ve yalnızca “başka uygulanabilir bir alternatif bulunmadığı” durumlarda istisna tanınıyor. Özünde bu, ancak çok dik yamaçlardaki bağlar gibi zorluklarla karşılaşan çiftçilerin muafiyet alabileceği anlamına geliyor.
Bu ihmal ve yenilik eksikliği, yalnızca dışarıdan bakanların tespiti değil. Avrupa Komisyonu’nun önceki görev döneminde hazırlanan tartışmalı Sürdürülebilir Kullanım Direktifi’nde, Berlaymont tarımda drone kullanımına ilişkin düzenlemelerin köklü biçimde yenilenmesini de öngörmüştü.
Ancak bu düzenleme, güçlü siyasi ve çiftçi tepkilerinin ardından Avrupa Parlamentosu tarafından reddedilip Avrupa Komisyonu tarafından geri çekildiği için hayata geçmedi. Portekiz’in öncülük ettiği ve 2024’ün sonlarında 14 başka üye devletin de desteklediği bir mektupta (kaynak İngilizce) şöyle deniyor:
“Son yıllarda hassas tarım araçları alanındaki teknolojik gelişmeler göz önüne alındığında, drone’lara verilecek rolü kabul etmek önemlidir; böylece izleme, veri yönetimi ve analizi ile karar alma süreçlerinin birlikte işlemesi sağlanacak, sektörün çevresel, ekonomik ve sosyal açılardan ve pestisitlerin sürdürülebilir kullanımı bakımından sürdürülebilirliğine katkı sunulacaktır.”
İlaçlamada drone kullanmanın çok büyük avantajları var. Bu yöntem, söz konusu kimyasalların kullanım verimliliğini artırmakla kalmıyor, sahada çalışan profesyonellerin maruziyetini de azaltıyor. Tarımda teknoloji kullanımını geliştirmek açısından ve ticaret ortaklarımızla kendimizi karşılaştırdığımızda da vazgeçilmez bir araç haline geliyor.
Bu haber ilk olarak EU Tech Loop (kaynak İngilizce) sitesinde yayımlandı ve bir anlaşma kapsamında Euronews’te yayımlanmıştır.