FIFA, bu yılki Dünya Kupası'nda yapay zekâyla oluşturulan oyuncu avatarlarını, toplara entegre izleme teknolojisini ve dijital antrenör asistanlarını devreye sokuyor.
FIFA, Dünya Kupası’nın Kuzey Amerika’da başlamasına hazırlanırken, hem oyunu hem de taraftar deneyimini iyileştirmek için yeni teknolojileri devreye almaya hazırlanıyor.
Yapay zekâ ile oluşturulan oyuncu avatarlarından sensörlü maç toplarına ve takımların analizine yönelik üretken yapay zekâ platformuna kadar, futbolun çatı kurumu sahada ve saha dışında oyunun nasıl deneyimlendiğini yeniden şekillendirirken hakemlere, takımlara ve yayıncılara destek olması amaçlanan araçlar tanıtıyor.
“Yeniliklerin dünya üzerindeki her oyuncunun, her takımın ve her taraftarın yararına olmasını sağlıyoruz… ve elbette hepsinden önemlisi, tüm zamanların en büyük oyunu olan futbolun yararına olmasını sağlıyoruz” diye konuşmuştu FIFA Başkanı Gianni Infantino ocak ayında Las Vegas’ta yaptığı konuşmada (kaynak İngilizce).
FIFA topundaki sensörler
Teknoloji, her futbol maçının en kritik unsuruna, yani topun (kaynak İngilizce) içine yerleştirildi.
Adidas üretimi FIFA Trionda topu, hareketini saniyede 500 kez kaydeden 500 hertzlik bir hareket sensörü çipiyle donatıldı ve böylece yetkililere topun her hareketi hakkında bilgi sağlanıyor, diye açıkladı FIFA.
Bu teknoloji, oyuncunun topla temas ettiği tam anı, yani vuruş noktasını tespit etmeyi mümkün kılarak ofsayt kararlarının daha hızlı ve daha isabetli verilmesine yardımcı oluyor.
Ayrıca oyun sırasında topa yapılan her teması kaydederek elle oynama ya da penaltı pozisyonlarının tespitine katkı sağlayacak; FIFA’ya göre bu tür ihlaller bugüne kadar yalnızca görüntüler üzerinden hakemlerin fark etmesinin geleneksel olarak zor olduğu durumlardı.
Daha az hakem hatası mı?
Infantino’nun aktardığına göre FIFA, hakemlerin “daha hızlı kararlar almasına” ve sahadaki pozisyonları daha net görmesine yardımcı olmak için Dünya Kupası’nda yer alacak 1.248 oyuncunun tamamının dijital avatarlarını (kaynak İngilizce) da oluşturacak.
Her oyuncu, turnuva öncesinde bir saniyelik bir vücut taramasından geçecek; bu sayede oyuncunun son derece hassas bir 3B modeli ortaya çıkarılacak ve hakemlerin hızlı ya da görüşün kapandığı hareketlerde onları takip etmesi kolaylaşacak.
Bu 3B modeller, stadyuma yerleştirilen kameralarla topun ve oyuncuların konumunu saniyede 50 kez takip eden FIFA’nın mevcut yarı otomatik ofsayt teknolojisini (kaynak İngilizce) de tamamlayacak.
Top, olası ofsayt pozisyonundaki bir hücum oyuncusuna oynandığında, kontrol odasındaki görevliler otomatik bir uyarı alıyor ve sahadaki hakemi bilgilendirmeden önce oyuncunun konumunu doğrulayabiliyor.
3B modeller ayrıca, statta ve evlerinde maçı izleyen taraftarlar için karşılaşmanın resmî yayınında canlı tekrarların içine de entegre edilecek.
Maç sırasında yapay zekânın bir diğer kullanım alanı da, yapay zekâ yardımıyla evdeki izleyicilere ve stattaki taraftarlara oyundan stabilize edilmiş görüntüler aktaracak “Referee View” adlı kamera olacak; Infantino, bu sayede izleyicilerin kendilerini “sahanın tam ortasındaymış ve oyuncularla birlikteymiş gibi” hissedeceğini belirtti.
Maç analizine yardımcı olacak dijital asistan
FIFA’nın yaklaşan Dünya Kupası için en büyük projelerinden biri, tüm katılımcı takımlar için geliştirdiği yapay zekâ destekli asistan Football AI Pro.
Bu yapay zekâ asistanı, maçları analiz ederek “taktiksel içgörüler, performans analizleri” ve stratejik tavsiyeler sunacak.
Araç, maçlardan elde edilen ham verileri uygulanabilir önerilere dönüştürerek teknik direktörlerin ve antrenörlerin işlerini daha iyi yapmalarına yardımcı olmayı hedefliyor.
Infantino’ya göre yapay zekâ asistanı, tüm 48 katılımcı takımın ve taraftarların futbol analizlerine erişmesini sağlayarak “veriye erişimi demokratikleştirecek”.
Araç, maç verilerinden metin özetleri, video analizleri ve grafiksel gösterimler üretebiliyor; böylece takımların rakiplerine hazırlanmalarına ve kendi performanslarını gözden geçirmelerine yardımcı oluyor.