Meta’nın Instagram ve Facebook’u yakında çocukları gece yarısından sonra kilitleyip günlük kullanımını iki saatle sınırlayacak; bu, 48 ABD eyaletiyle 18 milyar dolarlık uzlaşmanın parçası.
Peki Meta'nın yeni çocuk güvenliği kuralları çocuklarınızın akışlarını gerçekte ne anlama gelecek? Artık 18 yaşın altındaki herkes için Instagram ve Facebook farklı görünüp farklı işleyecek.
REKLAM
REKLAM
Meta, 48 ABD eyaletiyle neredeyse 18 milyar dolar (15,4 milyar euro) tutarında bir uzlaşmayı kabul etti; anlaşma kapsamında günde iki saatlik kullanım sınırı, gece yarısından sabah 6'ya kadar kullanımın tamamen engellenmesi ve "beğeni" sayılarının gizlenmesi gibi bir dizi değişiklik getiriliyor.
Çarşamba günü varılan anlaşmaya göre Meta, uzlaşma bedelini on yıl içinde ödeyecek. Şirket, yeni güvenlik önlemlerinin yalnızca Amerika Birleşik Devletleri'nde geçerli olacağını, tedbirlerin büyük bölümünün de 10 yıl boyunca yürürlükte kalacağını açıkladı.
Eleştirmenler, değişikliklerin Meta'nın bugüne kadar uyguladığı tüm çocuk koruma önlemlerinin ötesine geçtiğini kabul etmekle birlikte, bu uzlaşmanın platformun sorunlarını bir gecede çözmeyeceği uyarısında bulundu.
Meta'nın eski mühendislik direktörü Arturo Béjar, anlaşmayı "önemli bir kilometre taşı" olarak nitelendirdi ancak ebeveynlerin Instagram'ın artık çocuklar için güvenli olduğunu varsaymaması gerektiğini söyledi.
"Anlaşmanın büyük bir sorunu, zararı tanımlama yetkisini Meta'ya bırakması" diyen Béjar, "'Evet, günde yalnızca iki saat alkol alabilir ya da iki saat sigara içebilirsin' demek gibi bu; sana sunulan içerik yüzünden hâlâ aynı derecede zararlı" ifadelerini kullandı.
Federal davada uzlaşma sağlanmadan önce ifade veren ilk tanık olan Béjar, Meta'nın, gençlerde bağımlılık yaratabildiğini savunduğu içerik önerilerinin etkisini ele almasını istediğini söyledi.
İki saatlik sınıra ulaşan gençlerin, platformun tasarımı nedeniyle ekranı kaydırmaya devam etme baskısı hissedebileceğini belirtti.
Meta, yetişkin kullanıcıların da günlük süre hatırlatıcıları gibi yeni kontrollerin bazılarını bireysel olarak kullanabileceğini, ancak gençlere yönelik tüm ayarları aynı paket halinde etkinleştiremeyeceklerini açıkladı.
Daha sıkı yaş kontrolleri
Meta, kendi araçlarını üçüncü taraf sistemlerle birleştirerek yaş doğrulama teknolojisini güçlendirmeyi ve bu sistemlerin etkinliğinin düzenli olarak bağımsız denetimlere tabi tutulmasını kabul etti.
Uzlaşma, yanlış pozitif oranları için belirli hedefler koyuyor; yani reşit olmayanların yanlışlıkla yetişkin olarak tanımlandığı durumlar için. Bir kullanıcı 13 yaşın altında olduğu tespit edilip platformlardan çıkarılırsa, Meta o kullanıcının arkadaşlarının yaşlarını da kontrol edecek.
"Yaş doğrulama bölümü fena değil; çünkü ölçüm, bağımsız test ve hedefler içeriyor" diyen Béjar, "Meta'nın çabasına göre değil, etkililiğine göre değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum" dedi.
Federal çocuk gizliliği yasası, bir hesabın sahibi olabilmek için kullanıcıların en az 13 yaşında olmasını şart koşuyor. Béjar, Meta'nın bunu uygularken "sorma, söyleme" yaklaşımı benimsediğini geçen hafta mahkemede anlattı.
"Meta, sahte hesapları tespit edebilecek dünyanın en gelişmiş altyapılarından birine sahip" diyen Béjar, ancak 13 yaşın altında olduğundan şüphelenilen kullanıcıları tespit ve doğrulamaya yönelik "ne hedefleri ne de metrikleri" olduğunu söyledi.
Sadece seçenek değil, varsayılan ayarlar
Eleştirmenler, Meta'nın güvenlik özelliklerinin çok büyük bölümünün kullanıcılar tarafından elle etkinleştirilmesini gerektirdiğini uzun süredir savunuyordu.
Uzlaşma uyarınca, bunlardan bazıları artık varsayılan olarak açık olacak. Günde iki saatlik süre sınırı, yalnızca ebeveyn izniyle kapatılabilecek ve gece yarısından sabah 6'ya kadar platforma erişim engellenecek.
Video otomatik oynatmanın kapatılması ya da paylaşımların algoritma yerine kronolojik sırayla gösterilmesi gibi diğer özellikler ise kullanıcıların tercihiyle devreye girmeye devam edecek.
Çevrimiçi güvenlik grubu Fairplay'in direktörü Josh Golin, uzlaşmanın zararlı özellikleri doğrudan sınırlamak yerine, ebeveynlere araç sunmaya fazlasıyla yaslandığını söyledi.
Golin, "Bu uzlaşmanın, çocukları yırtıcılarla buluşturan ve gençleri tehlikeli girdaplara sürükleyen tavsiye algoritmalarını varsayılan olarak kapatmamasından hayal kırıklığı duyuyoruz" dedi.
Dava sırasında, eyaletleri temsil eden bir avukat, Instagram Başkanı Adam Mosseri'ye, kullanıcıları uzun süreli kaydırmadan sonra mola vermeye davet eden "mola ver" özelliğinin gençler arasında neden bu kadar az kullanıldığını sordu.
Özellik ilk devreye girdiğinde çok az sayıda genç tarafından kullanıldı. Meta, 2024'te genç hesaplar için bunu varsayılan ayar haline getirdi, ancak kullanıcılar molayı tercih etmezlerse bildirimleri kaydırarak kapatmaya hâlâ devam edebiliyor.
Sonuçların ortaya çıkması zaman alabilir
Araştırmacılar, Meta'nın geçmişte uygulamaya koyduğu birçok güvenlik önleminin etkisiz kaldığını ya da beklentileri karşılamadığını daha önce ortaya koymuştu.
Cybersafety Research Center'da politika ve etki direktörü olan Yaël Eisenstat, "Ne yazık ki, görmek istediğimiz tüm değişikliklerin gerçekten hayata geçip geçmeyeceğini söylemek için biraz erken" dedi. Merkez, kısa süre önce Meta ve diğer platformlardaki güvenlik araçlarını incelemiş ve çoğunun beklentilerin gerisinde kaldığını tespit etmişti.
Yine de Eisenstat, çarşamba günü açıklanan uzlaşmayı, platform tasarımında farklı yaklaşımların mümkün olduğunu gösteren önemli bir adım olarak nitelendirdi.
2019'da Facebook'tan ayrılmadan önce şirkette çalışan Eisenstat, Meta'nın "kendi çalışanlarından bazılarının tavsiyelerine aykırı hareket etmeye karar verdiğini ve bu tasarım özelliklerinin güvenli olmadığı gerçeğini, kâr uğruna görmezden gelmeye devam ettiğini" söyledi.
Bu hafta açıklanan önlemlerin, platformu daha güvenli hale getirmek için teknik olarak uygulanabilir seçeneklerin bulunduğunu gösterdiğini vurgulayan Eisenstat, bunun yıllardır "yüksek sesle dile getirilen" bir uyarı olduğunu, sorunun çözülmesinin teknik çözümler, piyasa baskısı ve devlet düzenlemelerinin birleşimini gerektireceğini kaydetti.
"Bütün bunları çözecek tek bir sihirli formül yok" diyen Eisenstat, "En azından şimdi biraz olsun geriden gelmeyi telafi etmeye başlamamızdan memnunum" diye konuştu.
ABD Bölge Yargıcı Yvonne Gonzalez Rogers, çarşamba günü uzlaşmayı onayladı. Anlaşma, Columbia Bölgesi ve ABD topraklarını da kapsıyor.
Anlaşma dışında kalan iki eyalet var: Meta aleyhine ayrı bir dava kazanan New Mexico ve uzlaşma şartlarının yeterince katı olmadığını söyleyen Florida.