Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS), sinir sistemini tahrip eden nörodejeneratif bir hastalık. Dünya genelinde yaklaşık 400 bin kişi bu hastalıkla yaşıyor.
Amiyotrofik lateral skleroz (ALS), sinir sistemini, beyindeki ve omurilikteki sinir hücrelerini etkileyen nörodejeneratif bir hastalıktır.
REKLAM
REKLAM
Dünya genelinde yaklaşık 400 bin kişi ALS ile yaşıyor ve her yıl yaklaşık 100 bin kişi bu hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor. ALS Liga'ya göre Avrupa'da ise yaklaşık 50 bin kişiyi etkiliyor.
Görülme sıklığının 100 bin kişide 2 ila 6 arasında olduğu tahmin ediliyor ve hastalık kadınlara kıyasla erkeklerde biraz daha yaygın.
Vakaların büyük bölümüne 55-75 yaş arasında tanı konuyor ve hastalar genellikle belirtilerin ortaya çıkmasından sonra 2 ila 5 yıl yaşıyor.
Ancak hastalık daha erken yaşlarda da görülebiliyor. Oyuncu Eric Dane, ALS tanısı konduktan sonra, teşhisini kamuoyuna açıklamasından bir yıldan kısa süre sonra, perşembe günü 53 yaşında hayatını kaybetti.
ALS, istemli hareketleri düzenleyen sinir hücreleri olan motor nöronları hedef alıyor ve beyinden gelen iletilerin kaslara ulaşmasını engelliyor.
Belirtileri neler?
ALS belirtileri, hangi sinir hücrelerinin etkilendiğine bağlı olarak kişiden kişiye değişiyor.
İlk belirti genellikle kas güçsüzlüğü oluyor. Bu zayıflık zamanla yayılıyor ve ağırlaşıyor.
Diğer yaygın belirtiler arasında yürüme ya da günlük işleri yapmada zorluk, bacaklarda, ayaklarda ya da bileklerde güçsüzlük, el kaslarında zayıflık, peltek konuşma ve yutma güçlüğü yer alıyor.
ALS çoğunlukla önce eller, ayaklar, kollar ya da bacaklar gibi uç bölgelerde başlıyor, ardından vücudun diğer kısımlarına yayılıyor.
ALS'nin türleri neler?
Hastalığın ilk olarak vücudun hangi bölgesinde ortaya çıktığına bağlı olarak ALS, bacak tipi, kol tipi ve ağız-boğaz tipi olmak üzere üçe ayrılıyor.
Nedenine göre ise iki ana tipe ayrılıyor.
Kâr amacı gütmeyen akademik tıp merkezi Cleveland Clinic'e göre vakaların yüzde 90'ını oluşturan sporadik ALS, rastlantısal olarak ve nedeni bilinmeden ortaya çıkıyor.
Vakaların yaklaşık yüzde 10'unu oluşturan ailesel ALS ise kuşaktan kuşağa aktarılan gen değişikliklerinden kaynaklanıyor.
Tedavi seçenekleri neler?
ALS için kesin bir tedavi bulunmasa da hastalığın ilerlemesini yavaşlatan ve yaşam kalitesini artıran tedavi seçenekleri mevcut.
Bunlar arasında ilaç tedavileri, terapi, rehabilitasyon ile beslenme ve solunum desteği yer alıyor.