Birleşik Krallık’ta ortalama boy artıyor; pandemiyle bu eğilim hızlandı. Araştırmacılar, artışı çocukluk çağı obezitesindeki yükselişe bağlıyor. Ülke, Avrupa’nın büyük ekonomileri arasında en yüksek obezite oranına sahip.
Yakın zamanda yapılan bir araştırmaya göre Büyük Britanya’daki çocukların ortalama boyu son yirmi yılda arttı. Ancak bu eğilimin arkasındaki nedenler kaygı veriyor. Bu artışlar çocuk sağlığındaki iyileşmelerle bağlantılı değil. Araştırmacılar, ortalama boydaki yükselişin, yoksul çocuklar arasında artan obezite ve derinleşen sosyoekonomik eşitsizliklerle yakından ilişkili olduğunu belirtiyor.
REKLAM
REKLAM
Birleşik Krallık’ta çocuklar ve ergenler arasındaki obezite oranı artıyor mu? Avrupa’da 5–19 yaş grubunda obezitenin en yaygın olduğu ülkeler hangileri?
Oxford Üniversitesi ve University College London’dan araştırmacılar, İngiltere, İskoçya ve Galler’de çocukların boylarının uzadığını ortaya koydu. Andrew Moscrop ve meslektaşlarının araştırması (kaynak İngilizce), Journal of Epidemiology & Community Health dergisinde yayımlandı ve bulguların, Birleşik Krallık’ta medyada yer alan son haberlerle çeliştiğine dikkat çekiyor.
Çalışma, İngiltere’de 11 yaşındaki erkek çocukların yaşa göre standardize edilmiş ortalama boyunun 2009/10 eğitim yılında 145 cm’den 2019/20’de 145,7 cm’ye yükseldiğini gösteriyor. Boy, COVID-19 pandemisi sırasında 2020/21’de daha keskin bir artışla 146,5 cm’ye çıktıktan sonra 2023/24’te 146,4 cm’ye hafifçe geriledi.
Aynı yaş grubundaki kızların ortalama boyu daha yüksek olsa da eğilim büyük ölçüde aynı. Kızların ortalama boyu 2009/10’da 145,8 cm iken 2019/20’de 146,6 cm’ye çıktı. Pandemi döneminde 148 cm’ye ulaşan ortalama, 2023/24’te 147,5 cm oldu.
Ancak bu kazanımlar çocuk sağlığındaki bir düzelmeyle ilişkili değil. Tam tersine, ortalama boydaki artışın, yoksul çocuklar arasında yükselen obezite oranları ve büyüyen sosyoekonomik eşitsizliklerle bağlantılı olduğu belirtiliyor.
Araştırmada, COVID-19 pandemisi sırasında okulların kapanması ve evde kalma zorunluluğunun, Birleşik Krallık’taki çocukların fiziksel aktivite imkanlarını azalttığı ve özellikle dezavantajlı kesimlerden gelen çocuklarda daha sağlıksız beslenmeye yol açtığı vurgulanıyor.
Sonuç, yoksun bölgelerde çocukluk çağı obezitesinin artması oldu. Yoksul mahallelerde yaşayan çocukların ortalama boyu uzarken, araştırmacılar bunun yükselen obezite oranlarıyla bağlantılı olabileceğini öne sürüyor.
Örneğin, İngiltere’nin en yoksun bölgelerinde yaşayan 11 yaşındaki erkek çocukların ortalama boyu 2009/10 ile 2023/24 arasında 1,7 cm arttı. Aynı dönemde fazla kilolu veya obez olan çocukların oranı yüzde 37,7’den yüzde 43,3’e yükseldi.
Boy uzunluğunda eşitsizlikler azalıyor
Araştırma, boy uzunluğuna ilişkin eşitsizliklerin daraldığını, kızlar arasında ise tersine döndüğünü de ortaya koyuyor. Erkek çocuklarda en yoksun ve en az yoksun yüzde 10’luk kesimler arasındaki boy farkı bu dönem boyunca kapanıyor. Buna rağmen en az yoksun kesimdeki çocuklar ortalamada hâlâ daha uzun.
Kızlarda değişim daha çarpıcı. Yoksunluk kaynaklı boy farkı tarihsel olarak kızlarda erkeklere kıyasla daha düşük olsa da pandemi sırasında tamamen kapandı ve kısa bir süre için tersine döndü; en yoksun dilimdeki kızlar, en az yoksun dilimdeki akranlarını geride bıraktı.
Yoksunluk dilimi nedir?
“Yoksunluk”, insanların karşılanmamış ihtiyaçlarını ifade ediyor. Araştırmacılar, hükümetin kullandığı Çoklu Yoksunluk Endeksi’ni esas aldı. Bu endeks gelir, istihdam, eğitim, sağlık, suç ve konut gibi unsurları birleştirerek her küçük bölgeye tek bir puan veriyor. Bu puanların on eşit gruba, yani dilime ayrılması, en yoksun ve en az yoksun yüzde 10’luk mahalleler arasında karşılaştırma yapmaya olanak sağlıyor.
Moscrop, Oxford Üniversitesi’nin blogunda bu bölgeleri basitçe “daha yoksul” ve “daha varlıklı” alanlar olarak tanımlıyor.
“Daha yoksul bölgelerdeki çocuklar daha fazla sağlıksız yiyecek satılan ve daha az sağlıklı gıda kaynağı bulunan yerlere maruz kalıyor” dedi.
Çocukluk çağı obezitesi büyüyen bir sorun
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verileri, çocukluk çağı obezitesinin Avrupa genelinde istikrarlı biçimde arttığını gösteriyor.
DSÖ Avrupa Bölgesi’nde – Rusya, Türkiye ve bazı Orta Asya ülkeleri dahil yaklaşık 50 ülkeyi kapsıyor – 5–19 yaş grubunda obezite görülme sıklığı 1990’da yüzde 3,8 iken 2022’de yüzde 8’e yükseldi.
Birleşik Krallık’ta artış daha da keskin oldu ve aynı dönemde oran yüzde 4,5’ten yüzde 11,3’e çıktı.
2022 itibarıyla bu oran, İspanya (yüzde 10,5), İtalya (yüzde 9,6) ve Almanya’nın (yüzde 8,5) önüne geçerek Avrupa’nın beş büyük ekonomisi arasında en yüksek düzeye ulaştı. Beş ülke içinde en düşük oran ise sadece yüzde 4,1 ile Fransa’da kaydedildi.
DSÖ verilerinde yer alan yaklaşık 40 Avrupa ülkesi arasında Macaristan, 2022’de yüzde 14,8 ile çocukluk çağı obezitesi oranının en yüksek olduğu ülke oldu; onu yüzde 14,1 ile Kıbrıs ve yüzde 12,7 ile Finlandiya izledi.