Yeni Giriş-Çıkış Sistemi (EES) 10 Nisan’dan itibaren tamamen devreye girecek ve AB kontrol sistemlerini kayda değer ölçüde modernleştirebilir, ancak başlangıçta bazı aksaklıklar yaşanması bekleniyor.
Önümüzdeki günlerde Avrupa'ya seyahat etme biçimi önemli ölçüde değişebilir.
REKLAM
REKLAM
Geçen yıl 12 Ekim'de 29 Avrupa ülkesinde kademeli olarak devreye giren AB Giriş/Çıkış Sistemi (EES), 10 Nisan 2026 itibarıyla tamamen işler hale gelecek.
Bu da pasaportlara vurulan damgaların yerini, AB üyesi olmayan ülkelerden kısa süreli gelen yolcular için giriş ve çıkışların ve ülkeye kabul edilmeme kararlarının dijital kayıtlara bırakacağı anlamına geliyor.
Kullanılan seyahat belgesindeki kişisel bilgilerle birlikte yüz görüntüleri ve parmak izleri gibi biyometrik veriler de kaydedilecek.
Bu yeni sistem, AB'nin sınır güvenliği ve göç sistemlerini modernleştirmek, ayrıca suç ve dolandırıcılığı azaltıp güvenlik risklerini tespit etmek amacıyla devreye alındı.
Sistemin devreye girmesinden bu yana, Avrupa Komisyonu'na göre, süresi dolmuş veya sahte belgeler gibi nedenlerle ya da ziyaret amaçlarını tam olarak gerekçelendiremedikleri için 24 binden fazla kişinin ülkeye girişi reddedildi. Avrupa için güvenlik riski teşkil ettiği belirlenenlerin sayısı da 600'ü aştı.
Önümüzdeki birkaç ay içinde bir Avrupa tatili mi planlıyorsunuz? İşte bilmeniz gerekenler.
EES kimler için geçerli, kimler muaf?
EES, 180 günlük bir dönem içinde en fazla 90 günlüğüne Schengen ya da AB ülkelerine kısa süreli seyahat eden AB/Schengen dışı ülke vatandaşları için geçerli.
Bu kapsama Birleşik Krallık vatandaşları ile seyahatlerinin amacı turizm ya da iş olsun fark etmeksizin vizeden muaf yolcular da dahil. Ayrıca AB'de mülk sahibi olup oturma izni bulunmayan kişileri de kapsıyor.
Buna karşılık İrlanda ve Kıbrıs EES'i kullanmaktan muaf; bu da bu ülkelerde pasaportların elle kontrol edilmeye devam edeceği anlamına geliyor.
Bazı yolcular ise EES kapsamı dışında.
Buna, AB ve Schengen üyesi ülkelerin vatandaşlarının yanı sıra bu ülkelerden uzun süreli vize ya da oturma izni bulunanlar, yani AB dışı ülke vatandaşları da dahil.
Benzer şekilde, bu ülkelerden biri tarafından verilmiş oturum kartına sahip AB vatandaşı ailefertleri ile geçerli Yerel Sınır Trafiği İzni bulunan bölge sakinleri de muaf.
Uluslararası sefer yapan tren ve uçakların mürettebatı ile Barış için Ortaklık veya NATO görevi kapsamında seyahat eden askerî personel ve aileleri de EES'e tabi olmayacak.
Schengen bölgesi dışında başlayıp yine bölge dışında sona eren ve sadece günübirlik uğrak yapan kruvaziyer seferleri için de bazı muafiyetler söz konusu olabilecek.
Andorra, San Marino, Vatikan ve Monako vatandaşları da EES sürecinden geçmek zorunda olmayacak.
EES nedeniyle havaalanlarında gecikmeler olacak mı?
EES'in tamamen devreye girdiği ilk aylarda, yaz tatili yoğunluğu için ekstra esneklik tanınacağı yönündeki AB güvencelerine rağmen, havaalanlarında ciddi gecikmeler yaşanması bekleniyor.
“Yoğun saatlerde bekleme süreleri düzenli olarak iki saate kadar çıkıyor, bazı havaalanları ise daha da uzun kuyruklar bildiriyor” ifadeleri, havaalanı birliği ACI Europe ile Avrupa Havayolları (A4E) tarafından yayımlanan ortak açıklamada (kaynak İngilizce) yer aldı.
Gecikmelerin başlıca nedenlerinden biri, 31 Mart'tan bu yana tüm üçüncü ülke yolcularının EES üzerinden kaydedilmesinin zorunlu hale gelmesi.
Daha önce sınır kontrol makamları, seyahat yoğunluğunun arttığı dönemlerde EES işlemlerini kısmen ya da tamamen askıya alabiliyordu. Ancak 10 Nisan'dan itibaren bu mümkün olmayacak.
Bu da 10 Nisan sonrasında EES kaynaklı gecikmeleri hesaba katmak için yolcuların, normalde giderdiklerinden yaklaşık bir buçuk ila iki saat daha erken havaalanında olmaları gerekeceği anlamına geliyor.
Bununla birlikte, EES işlemleri oturdukça orta vadede bu gecikmelerin azalması bekleniyor.
Bu arada havaalanı ve havayolu birlikleri, 2026 yaz sezonu boyunca gerekli olduğunda sınır kontrollerine EES'i kısmen ya da tamamen askıya alma yetkisi verilmesi için Avrupa Komisyonu'na baskı yapmayı sürdürüyor.
EES için biyometrik pasaporta ihtiyaç var mı?
Biyometrik pasaportlarEES için zorunlu değil; yalnızca daha hızlı kayıt ve giriş için self-servis kioskları kullanmak isteyenler için gerekiyor.
Standart pasaport sahiplerinin ilk kayıt sırasında görevli bulunan gişeleri kullanmaları ve fotoğraf ile parmak izi vermeleri gerekiyor.
Bu veriler üç yıl boyunca saklanacak ve sonraki kontrollerin belirgin biçimde hızlanmasını sağlayacak. Biyometrik veri vermeyi reddeden yolcuların ülkeye girişi ise otomatik olarak reddedilecek.
12 yaşın altındaki çocuklardan parmak izi alınmayacak, ancak yine de fotoğrafları çekilecek.
EES için önceden kayıt yaptırmam gerekiyor mu?
EES için önceden kayıt yaptırmanız gerekmiyor; kayıt işlemi AB'ye girişte sınırda yapılıyor.
Kayıt süreci, yukarıda açıklandığı gibi, biyometrik ya da standart pasaport sahibi olmanıza göre değişiyor.
Ancak işlemlerin daha hızlı ilerlemesini isteyen yolcular için başka bir seçenek daha var.
EES sistemi için özel olarak tasarlanan resmi AB uygulaması Travel to Europe mobil uygulaması, üçüncü ülke vatandaşlarının sınır kontrollerini hızlandırmak amacıyla biyometrik fotoğraflarını ve pasaport bilgilerini varıştan 72 saat önce önceden kaydetmelerine imkân tanıyor.
Ancak bu, zorunlu sınır kontrolü mülakatının yerini almıyor.
Şu anda Portekiz ve İsveç gibi bazı ülkelerde kullanılabiliyor; uygulamanın tüm AB genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.
Uygulama, Google Play ya da Apple App Store'dan indirilebiliyor; kullanıcıların giriş anketini doldurup kimliklerini doğrulamak için bir selfie çekmeleri gerekiyor.