199 sandalyeli parlamentoda yapılan oylamada, UCM’den çıkışı öngören yasanın yürürlükten kaldırılması yönünde 133 milletvekili 'evet' oyu verirken, 37 milletvekili karşı çıktı, beş milletvekili ise çekimser kaldı. Böylece düzenleme, son başvuru süresi dolmadan hemen önce kabul edildi.
Macaristan Ulusal Meclisi, eski Başbakan Viktor Orban hükümeti döneminde geçen yıl başlatılan Uluslararası Ceza Mahkemesi’nden (UCM) çekilme sürecinin geri alınmasını ezici çoğunlukla kabul etti. Başbakan Peter Magyar, söz konusu yasa tasarısını pazartesi günü parlamentoya sundu ve tasarı hızlandırılmış prosedürle kısa sürede yasama sürecinden geçirildi.
REKLAM
REKLAM
199 sandalyeli parlamentoda yapılan oylamada 133 milletvekili tasarı lehine oy kullanırken, 37 milletvekili karşı çıktı, beş milletvekili ise çekimser kaldı. Böylece çekilme kararını resmen yürürlükten kaldıran düzenleme, son tarihten hemen önce kabul edilmiş oldu. Yasanın yürürlüğe girmesi için şimdi Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok’un onayı bekleniyor.
Çekilme kararının geri alınmasına karşı çıkanlar arasında yer alan Orban’ın Fidesz partisinden eski AB İşleri Bakanı Janos Boka, hükümetin çok sıkı bir takvim izlediğini ve bunun konunun kapsamlı şekilde tartışılmasına imkân vermediğini savundu. Soykırım, savaşlar ve insanlığa karşı suçların kabul edilemez olduğu konusunda şüphe bulunmadığını belirten Boka, ancak mahkemenin hesap verebilirliği sağlamaya uygun bir kurum olup olmadığını sorguladığını ifade etti.
Karşıt görüştekiler, UCM’nin siyasi bir araca dönüştüğünü öne sürüyor. Ana Vatan Hareketi’nden István Apati ise Macaristan liderliğinde UCM benzeri alternatif bir yapı kurulmasını önerdi.
UCM kararı memnuniyetle karşıladı
UCM’nin yasama organı, hükümetin geçen cuma günü çekilme sürecini durduracağını açıklamasının ardından kararı “önemli bir adım” olarak değerlendirdi.
Viktor Orban, geçen yıl müttefiki İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu ağırladığı sırada Macaristan’ın UCM’den çekileceğini açıklamıştı.
UCM, 2024 yılında Gazze’de Hamas’a karşı yürütülen savaş sırasında işlendiği iddia edilen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle Netanyahu ve bazı üst düzey İsrailli yetkililer hakkında tutuklama kararı çıkarmıştı. Mahkeme ayrıca bazı Hamas liderleri hakkında da yakalama kararı vermişti.
Başbakan Peter Magyar ise Netanyahu dahil herkes hakkında çıkarılan UCM kararlarının uygulanacağını belirtirken, Netanyahu’yu bu yıl içinde Budapeşte’ye davet etmişti.
Söz konusu davet, muhalefet partilerinin tepkisini çekmiş ve hükümetin UCM üyeliğini sürdürme isteğiyle çeliştiği yönünde eleştirilmişti.
2002 yılında kurulan ve 125 üye ülke tarafından desteklenen Lahey merkezli mahkeme, ülkelerin yargılama konusunda isteksiz veya yetersiz kaldığı durumlarda dünyanın en ağır suçlarından sorumlu kişileri yargılıyor. Kuruluşundan bu yana savaş suçları, insanlığa karşı suçlar, soykırım ve adaletin işleyişine karşı suçlamalar kapsamında 30’dan fazla dava açıldı.
Ancak mahkeme, uluslararası tanınırlık ve yaptırım gücü eksikliği nedeniyle zorluklarla karşı karşıya bulunuyor.
Çin, İsrail, Rusya ve ABD’nin de aralarında bulunduğu bazı ülkeler UCM’nin yargı yetkisini tanımıyor. Bu durum, mahkemenin söz konusu ülkelerin vatandaşları hakkında soruşturma yürütmesini zorlaştırıyor.