Hizbullah ile İsrail arasındaki son çatışma, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te güney İsrail’e düzenlediği saldırının ertesi günü başladı ve Eylül ayında şiddetlenerek İran destekli grubun ağır kayıplar vermesine ve siyasi ve askeri liderliğinin büyük bölümünün öldürülmesine yol açtı.
Bir ABD yetkilisi, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Hizbullah’ın silahsızlandırılmasına yönelik öneriye Lübnan hükümetinden gelen yanıttan memnun olduklarını belirtti. Yetkili, Washington’un ülkenin uzun süredir devam eden siyasi ve ekonomik krizinden çıkmasına yardımcı olmaya hazır olduğunu da söyledi.
REKLAM
REKLAM
ABD’nin Lübnan Özel Temsilcisi Tom Barrack, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile yaptığı görüşmenin ardından gazetecilere açıklamalarda bulundu ve hükümetin yedi sayfalık yanıtını inceleyeceğini söyledi.
Barrack, ABD ve Lübnan taraflarının bir çözüme ulaşmakta kararlı olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Hükümetin bize çok kısa sürede, oldukça karmaşık bir şekilde sunduğu şey gerçekten etkileyiciydi,” dedi.
Barrack’ın Lübnan’daki temasları, Hizbullah’ın derhal silah bırakmayı reddetmesinin, kasım ayında yürürlüğe giren kırılgan ateşkese rağmen İsrail’le çatışmayı yeniden başlatabileceği yönündeki endişelerin arttığı bir döneme denk geldi.
Geçtiğimiz ay Barrack, Lübnanlı yetkililere Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını ve yaklaşık altı yıldır süren — ülkenin modern tarihindeki en ağır — ekonomik krizden çıkmak için bazı reformların uygulanmasını öngören bir öneri sundu.
Lübnan’daki ekonomik çöküşün temelinde, onlarca yıllık yolsuzluk ve kötü yönetim yatıyor.
Barrack, Suriye’de aralık ayında Beşar Esad’ın devrilmesinin ardından yeni liderliğin büyük ekonomik reformlara yönelmesini örnek göstererek, Lübnan’ın da benzer bir değişim yaşaması gerektiğini ifade etti.
Barrack ayrıca, “Başkan Donald Trump ve ABD, Lübnan’a bu değişimde destek olmaya hazır. Eğer değişim istemiyorsanız da sorun değil, çünkü bölgenin geri kalanı hızla ilerliyor,” dedi.
İsrail’in 2000 yılında güney Lübnan’dan çekilmesinden bu yana, Hizbullah’ın silahları iki taraf arasındaki başlıca tartışma konularından biri oldu. İsrail, bu bölgeyi 18 yıl işgal etmişti. 2006’da ise taraflar, büyük yıkıma yol açan ve sonuçsuz kalan bir savaş yaşadı.
İsrail-Hizbullah arasındaki son çatışma, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e saldırısından bir gün sonra başladı ve eylül ayında daha da şiddetlendi. Bu çatışmalar İran destekli Hizbullah’a ağır kayıplar verdirdi; grubun siyasi ve askeri liderliğinin büyük bölümü öldü.
Kasım ayında ABD arabuluculuğunda sağlanan ateşkesten bu yana, Hizbullah sınır boyunca askeri varlığını neredeyse tamamen çekti. Ancak İsrail, grubun Lübnan’ın tamamında silahsızlandırılmasında ısrarcı.
Cumhurbaşkanı Aoun, pazar günü yaptığı açıklamada, İsrail sınırında görevli Lübnan askerlerinin sayısının 10.000'e çıkarılacağını, sınırın Lübnan tarafında yalnızca Lübnan askerleri ve BM barış gücünün silahlı olacağını duyurdu.
Barrack’ın Beyrut’a gelişinden saatler önce, pazar gecesi İsrail hava kuvvetleri Lübnan’ın güneyi ve doğusunda hava saldırıları düzenledi. Devlet medyasına göre saldırılarda 9 kişi yaralandı.
İsrail ordusu, saldırıların Hizbullah’a ait altyapıları, silah depolarını ve füze rampalarını hedef aldığını açıkladı.
Hizbullah lideri Naim Kassem, pazar sabahı yaptığı açıklamada, İsrail güney Lübnan’dan tamamen çekilip hava saldırılarını durdurmadıkça silah bırakmayacaklarını söyledi.
Hizbullah ile İsrail arasındaki son çatışmalarda, Lübnan’da 4.000’den fazla kişi hayatını kaybetti, maddi zarar 11 milyar doları buldu.
İsrail tarafında ise 127 kişi, bunların 80’i asker olmak üzere, hayatını kaybetti.
Kasım ayındaki ateşkesten bu yana İsrail, Lübnan’ın çeşitli bölgelerine yüzlerce hava saldırısı düzenleyerek yaklaşık 250 kişiyi öldürdü, 600’den fazla kişiyi de yaraladı.
İsrail, yılın başında çekilmeyi reddettiği Lübnan’daki beş stratejik bölgeyi hala kontrol ediyor.