Macron’un Davos konuşması, Trump’ın Truth Social platformunda paylaştığı özel mesajlaşmaların ardından geldi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, salı günü Dünya Ekonomik Forumu’nda (Davos) yaptığı konuşmada, Avrupa’nın çıkarlarını korumak için elindeki araçları kullanmaktan çekinmemesi gerektiğini belirtti.
Macron’un açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump ile artan gerilimler ve sızdırılan özel mesajların tetiklediği diplomatik tartışmaların gölgesinde geldi.
Davos’ta konuşmasını dinlemek için toplanan kalabalığın karşısına havacı gözlükleriyle çıkan Macron, ABD’nin rekabet anlayışının Avrupa’yı ikincil bir konuma itmeyi hedeflediğini belirterek bu yaklaşımı sert sözlerle eleştirdi.
Avrupa’ya güçlü bir mesaj veren Macron, kıtanın temel sorunlarını çözmesi gerektiğini, bunun için de kilit sektörlerde daha fazla yenilik ve özel yatırımın şart olduğunu vurguladı.
Trump’tan doğrudan söz etmese de Macron, konuya tamamen uzak durmadı. Konuşmasına, “Barış, istikrar ve öngörülebilirlik zamanı,” diyerek başladı. Bu sözler, salonda gülüşmelere yol açtı ancak Macron, dünyanın “istikrarsızlık ve dengesizlik” dönemine girdiğini, çatışmaların ise “normalleştiğini” ifade etti.
2025 yılının onlarca savaşla geçtiğini hatırlatan Macron, “Bazılarının çözüldüğünü duyuyorum” diyerek, Trump’a dolaylı bir gönderme yaptı. Konuşmasının sonunda ise tonu sertleşti: “Yeni bir emperyalizm ya da yeni bir sömürgecilik zamanı değil. Küresel sorunları çözmek için işbirliği zamanı.”
Macron sözlerini, “Zorbalara değil, saygıya değer veriyoruz. Hukukun üstünlüğünü, kaba güce tercih ediyoruz,” diyerek tamamladı.
'Dostum, ne yaptığını anlamıyorum'
Macron’un Davos konuşması, Trump’ın sosyal medya hesabından paylaştığı ve Fransız liderin Grönland konusundaki rahatsızlığını gösteren mesajların ortaya çıkmasının hemen ardından geldi.
Trump'ın yayınladığı ekran görüntülerinde, Macron'un "Ukraynalılar, Danimarkalılar, Suriyeliler ve Ruslar" ile bir toplantıya ev sahipliği yapmayı teklif ettiği ve ABD Başkanı'nı Paris'te akşam yemeğine davet ettiği görülüyor. Mesajlarda Macron, “Dostum… Grönland konusunda ne yaptığını anlamıyorum. Gel büyük işler yapalım,” ifadelerini kullanıyor.
Bu yazışmalar, Macron’un Trump’ın “Barış Kurulu” girişimine katılmayı reddetmesinin ardından ortaya çıktı. Trump ise buna karşılık Fransız şarapları ve şampanyalarına yüzde 200 gümrük vergisi tehdidinde bulundu. Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada Macron için “Kimse onu istemiyor, zaten yakında görevden ayrılacak,” dedi.
Elysee Sarayı, Macron’un Davos konuşması öncesinde Trump’ın gümrük tarifesi yaklaşımını açıkça eleştirerek, tarifelerin küresel sorunlara çözüm olmadığını ve işbirliğine aykırı olduğunu vurguladı. Buna karşın, Trump’ın tutumunun Macron’un uzun süredir savunduğu “Avrupa’nın stratejik özerkliği” fikrini doğruladığı da ifade edildi.
Olağanüstü zirve ve acil önlemler
Macron’un Davos’taki çıkışı, perşembe günü yapılması planlanan olağanüstü AB zirvesiyle aynı haftaya denk geldi. Fransız yetkililer, AB’nin “zorlayıcı uygulamalara karşı” geliştirdiği ve ABD şirketlerinin Avrupa pazarındaki faaliyetlerini sınırlayabilecek olan acil durum mekanizmasının devreye alınmasını savunuyor.
Trump ise NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı telefon görüşmesinde Davos’ta bir toplantıya açık olduğunu belirtirken, Grönland üzerindeki ABD kontrolü talebinden geri adım atmayacağını yineledi.
ABD Başkanı geçtiğimiz pazar Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store'ye bir mektup göndererek, Grönland'la ilgili taleplerini Nobel Barış Ödülü'nü kazanamamasına bağladı.
Trump'ın diğer NATO liderleriyle de paylaştığı mesajda, "ülkenizin 8 savaşı durdurduğum için bana Nobel Barış Ödülü vermemeye karar verdiği düşünülürse, artık sadece barışı düşünme zorunluluğu hissetmiyorum" ifadeleri yer alıyordu.
Mektup, Store ve Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb'ın Trump'ın gümrük vergisi tehditlerine karşı çıkan ortak mesajına yanıt olarak geldi.
Store, Nobel Barış Ödülü'nün Norveç hükümeti tarafından verilmediğini, 5 üyeli bağımsız bir organ olan Nobel Komitesi'nin karar verdiğini açıkladı.
2025 ödülü Venezuela muhalefet lideri Maria Corina Machado'ya verilmiş ve Machado geçen hafta madalyasını sembolik olarak Beyaz Saray'da Trump'a takdim etmişti.
Nobel Enstitüsü'nün kurallarına göre, ödülü kazanan kişinin unvanı ödül verildikten sonra hiçbir şekilde devredilemez. Ancak geçmişte madalyaların hediye edildiği ya da satıldığı oldu.
'Özgür kalmak için korkmak gerekir'
Trump'ın Grönland üzerindeki emelleri konusundaki çatışma, Macron'un Fransa'nın Kuzey Kutbu adasındaki askeri varlığını güçlendirme vaadinin ardından alevlendi.
Yaklaşık 15 Fransız askeri halihazırda tatbikatlar için Nuuk'ta konuşlanmış durumda, buna ek olarak kara, hava ve deniz unsurlarıyla takviye süreci devam ediyor.
Geçtiğimiz hafta Istres Hava Üssü'nde silahlı kuvvetlere hitaben bir konuşma yapan Macron, 2026 yılının Fransız savunması için zorlu bir yıl olacağını söyledi ve 2026-2030 yılları arasında 36 milyar euroluk ek askeri harcama planlarını teyit etti.
Macron, "Özgür kalmak için korkulmalı, korkulmak için de güçlü olunmalıdır. Bu acımasız dünyada güçlü olmak için daha hızlı ve daha güçlü hareket etmeliyiz," dedi.
Macron'un konuşmasını, Trump'ın çarşamba günü yapacağı ve cuma gününe kadar sürecek olan 5 günlük foruma damgasını vurması beklenen özel konuşması izleyecek.
Macron'un Trump ile olası görüşmeler için Davos'ta kalıp kalmayacağı belirsizliğini korurken, Fransa Cumhurbaşkanı'na yakın bir kaynak çarşamba günü Ukrayna ile ilgili görüşmelere katılma ihtimalini göz ardı etmedi.
Washington'un İsviçre Alpleri'ndeki tatil beldesine gönderdiği heyet şimdiye kadarki en büyük heyet olup ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve özel temsilci Steve Witkoff'u da içeriyor.