IEA İcra Direktörü Fatih Birol, nisan ayında yeni enerji sevkiyatının yüklenmemesinin, küresel enerji ve ekonomi üzerindeki etkileri artırabilecek krizin derinleştiğine işaret ettiğini belirtti.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı, pazartesi günü Washington’da Atlantic Council’daki konuşmasında, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle nisan ayının enerji piyasaları ve küresel ekonomi açısından marttan daha zorlu bir ay olabileceğini söyledi.
REKLAM
REKLAM
Ajansın İcra Direktörü Fatih Birol, mart ayında bölgeden, "kriz başlamadan çok önce yüklenmiş" sevkiyatların yapılabildiğini, ancak "nisan ayı boyunca hiçbir şeyin yüklenmediğini" vurguladı.
İran’la yaşanan savaşın yol açtığı eşi görülmemiş arz krizinin ciddiyetinin henüz petrol fiyatlarına tam olarak yansımadığını da ekledi.
"Bence yakında petrol fiyatlarının bu tabloyla aynı hizaya geldiğini göreceğiz. Bu da elbette küresel ekonomi açısından son derece hassas bir konu," dedi.
Birol, "Bugün itibarıyla günde 13 milyon varil kaybettik. Yarın daha da büyük olabilir. Gaz tarafında ise Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sırasında yaklaşık 75 [milyar metreküp] kaybetmiştik ve bugün bunun çok daha üzerindeyiz," uyarısında bulundu.
İran’la savaş ve bunun sonuçlarının, tarihteki en büyük enerji krizini oluşturduğunu söyledi.
Uluslararası Para Fonu’ndaki (IMF) bir toplantının ardından gazetecilere, "Kesinti ne kadar uzun sürerse sorun o kadar ağırlaşacak," dedi.
Birol, Uluslararası Enerji Ajansı’nın gerekirse ilave rezerv salımlarıyla "harekete geçmeye hazır" olduğunu da sözlerine ekledi.
Açıklamaları, savaşın ekonomik etkilerine verilecek tepkileri koordine etmek üzere kısa süre önce kurulan bir grubun parçası olarak IMF ve Dünya Bankası liderleriyle bir araya geldiği sırada geldi.
Birol, ajansın bölgedeki enerji tesislerini izlediğini, etkilenen 80’i aşkın tesisten üçte birinden fazlasının ağır hasar gördüğünü belirtti. Bu tesislerin yeniden faaliyete geçmesinin iki yılı bulabileceğini söyledi.
Dünyanın ciddi bir enerji güvenliği sınavıyla karşı karşıya olduğunu yineleyen Birol, "Hiçbir ülke bu sorundan muaf değil," diye konuştu.
IMF Başkanı Kristalina Georgieva, pazartesi günü yaptığı açıklamada, savaşın yol açtığı altyapı tahribatının etkilerini tüm boyutlarıyla anlamak gerektiğini söyledi.
Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga, çatışmanın ne kadar süreceğine ve ne ölçüde şiddetleneceğine bağlı olarak farklı senaryolara hazırlandıklarını belirtti.
Her iki kurum da daha önce, IMF’nin 50 milyar dolara (42,5 milyar euro) kadar finansmanı erişime açtığını, Dünya Bankası’nın ise 25 milyar dolara (21,25 milyar euro) kadar kaynak sunmaya hazır olduğunu açıklamıştı.
Banga, çatışmaların sürmesi halinde bankanın önümüzdeki altı ay içinde toplam 60 milyar dolara (51 milyar euro) kadar kaynak sağlayabileceğini de pazartesi günü ifade etti.
28 Şubat’ta başlayan ve İran’ı hedef alan ABD-İsrail saldırıları, Tahran’ın enerji ve diğer sevkiyatlar için kilit önemdeki Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatarak misillemede bulunmasına yol açtı.
Geçen çarşamba günü, müzakerelerin devam edebilmesi için ABD ile İran iki haftalık bir ateşkes üzerinde anlaştı; ancak hafta sonu İslamabad’da yapılan görüşmeler sonuçsuz kalınca Trump Hürmüz Boğazı’na deniz ablukası uygulama kararı aldı.
12 üyeli OPEC, Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının üretimi sert biçimde kısmasıyla mart ayında üretimin günde 7,89 milyon varil düşerek 20,79 milyon varile gerilediğini pazartesi günü açıkladı.
OPEC açıklamasında, "Bölgede deniz taşımacılığındaki aksaklıklar, bölgesel arz akışlarına ilişkin kaygıları kalıcı hale getirirken; spot piyasada erken teslim varillere yönelik güçlü alımlar, üretim kesintileri ve mücbir sebep ilanları fiyatlardaki yükseliş eğilimini daha da destekledi," denildi.
Kuruluş, bu yıl talebin genel olarak istikrarlı göründüğünü, ancak savaşı gerekçe göstererek içinde bulunduğumuz çeyrek döneme ilişkin tahminini aşağı yönlü revize ettiğini bildirdi.