Perşembe günkü haberlere göre ABD ve İran, İran savaşını bitirmeye yönelik görüşmelere zaman açmak için ateşkesi 60 gün uzatma konusunda anlaştı; ancak anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Trump’ın hâlâ onay vermesi gerekiyor.
ABD ve İranlı müzakereciler, uluslararası basına konuşan ABD’li yetkililerin aktardığına göre, perşembe günü İran savaşındaki ateşkesi 60 gün uzatacak ve İran’ın nükleer programı hakkında nihai bir anlaşma hedefiyle müzakereleri başlatacak geçici bir çerçeve anlaşması üzerinde ön mutabakata vardı.
REKLAM
REKLAM
AP’nin haberine göre kaynaklar, geçici anlaşmanın genel hatlarında uzlaşıldığını, ancak ortaya çıkan mutabakat zaptının hâlâ ABD Başkanı Donald Trump tarafından onaylanması gerektiğini belirtti.
Haberlere göre anlaşma, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını da kapsayacak.
Tahran, Washington ile herhangi bir anlaşmaya varıldığını hemen doğrulamadı.
Buna karşılık, İran Parlamentosu Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Feda Hüseyin Maleki, ISNA haber ajansına “İran İslam Cumhuriyeti’nin önerilerinin büyük bir bölümünün kabul edildiğini” söyledi.
Maleki, “Tek endişemiz Trump’ın öngörülemezliği ve şu ana kadar Amerika Birleşik Devletleri’nin taahhütlerinde gördüğümüz aksamalardır” dedi.
Geçici anlaşma, kırılgan ateşkese rağmen son 24 saatte ABD ile İran’ın karşılıklı ateş açmaya başlamasıyla bir anlaşmaya varılacağına dair umutların neredeyse tükendiği bir dönemin ardından ortaya çıktı.
Perşembe günü daha erken saatlerde, İranlı Ayetullah Mücteba Hamaney’in kaleme aldığı ve devlet televizyonunda okunan yazılı mesajda, ABD ve İsrail’in İslam Cumhuriyeti’ni istikrarsızlaştırmaya ve “milleti dize getirmeye” çalıştığı belirtildi.
Hamaney, “Düşmanın kör planı; dayatılan savaşın, ekonomik baskının ve siyasi ile propaganda kuşatmasının ardından askerî yenilgileri telafi etmek ve milleti dize getirmek için bölünme ve parçalanma yaratmaktır” dedi.
Öte yandan, İran Devrim Muhafızları Ordusu’yla bağlantılı Tesnim haber ajansına göre, su yolundan batı yönünde geçiş yapmaya çalışan çok sayıda gemi, İran’ın yeni kurulan Basra Körfezi Boğaz Otoritesi (PGSA) ile koordinasyon sağlamadıkları ve Devrim Muhafızları Donanması’nın uyarılarını dikkate almadıkları için durdurularak geri çevrildi.
Devrim Muhafızları Donanması, yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nda “akıllı kontrol” uygulandığını belirterek, son 24 saatte 26 ticari gemi ve petrol tankerinin Devrim Muhafızları’ndan izin ve koordinasyon alarak koridordan geçtiğini iddia etti.
Trump, çarşamba günü yaptığı açıklamada, İran devlet televizyonunun taslak anlaşma olduğunu iddia ettiği metnin ayrıntılarını yayımlamasının ardından, Tahran’ın anlaşma tekliflerinden henüz memnun olmadığını, aksi hâlde ABD’nin “işi bitirmek zorunda kalacağını” söyledi.
Beyaz Saray’daki kabine toplantısında konuşan Trump, hafta sonu bir anlaşmanın yakın olduğunu söylemesine rağmen, İran savaşını sona erdirecek bir mutabakata varmak için acele etmediğini de ifade etti.
Trump, “İran bu konuda son derece kararlı, bir anlaşma yapmak istiyorlar. Şu ana kadar o noktaya gelemediler. Biz şu an için memnun değiliz ama sonunda olacağız” dedi.
İran devlet televizyonu, çarşamba günü daha önce yayımladığı bir haberde, Washington ile üzerinde uzlaşılan mutabakat zaptının taslak çerçevesinde, İran’a yönelik deniz ablukasının kaldırılması, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin yeniden sağlanması ve ABD güçlerinin Körfez’den çekilmesine ilişkin taahhütler bulunduğunu ileri sürdü.
Beyaz Saray ise haberi “tamamen uydurma” olarak nitelendirdi.
Hürmüz Boğazı, savaşın 28 Şubat’ta başlamasından bu yana uluslararası deniz taşımacılığına büyük ölçüde kapalı.
Normal koşullarda, dünya petrolünün yaklaşık beşte biri ile petrol dışı malların önemli bir kısmı her gün bu su yolundan geçiyor. Boğazın kapalı olması, enerji fiyatlarını sert biçimde yukarı çekti ve küresel tedarik zincirlerini aksattı.