10 ayda fosil yakıtlara bağımlılığını büyük ölçüde geride bırakan Agios Efstratios, elektriğinin yüzde 90’ından fazlasını yenilenebilir kaynaklardan üretmeye başladı.
Kuzeydoğu Ege Denizi’nde bulunan Yunanistan’a bağlı Agios Efstratios adası, yenilenebilir enerjiye geçişte dikkat çeken örneklerden biri. Halk arasında Ai Stratis olarak bilinen ve yaklaşık 250 kişinin yaşadığı küçük volkanik ada, geçmişte tamamen fosil yakıtlara bağımlıyken bugün elektriğinin yüzde 91’ini yenilenebilir kaynaklardan sağlıyor. Avrupa Birliği tarafından finanse edilen “Ai Stratis – Green Island” projesi sayesinde ada, yılda yaklaşık bin ton CO2 salımını da önlüyor.
Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Tasarruf Merkezi (CRES) Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Dimitrios Kardomateas’a göre:
Proje, 900 kW gücünde bir rüzgâr türbini, 225 kW’lık bir güneş enerjisi santrali, elektrik depolamak için batarya sistemi ve projenin en önemli bileşenlerinden biri olan otomatik, gerçek zamanlı enerji yönetiminden oluşan hibrit bir sisteme dayanıyor. Yenilenebilir kaynaklardan elde edilen fazla enerji ise ısıtma amacıyla kullanılıyor.
GEK TERNA Grubu Proje Müdürü Manolis Klados, sistemin işleyişini şöyle anlatıyor: “Fazla üretilen enerji bataryalarda depolanıyor. Yenilenebilir enerji üretiminin yetersiz kaldığı durumlarda bataryalar devreye girerek elektrik sağlıyor. Kış aylarında ise yenilenebilir kaynaklardan elde edilen fazla enerji, ısı üretmek için kullanılıyor. Bu enerji, toplam kapasitesi 500 metreküp olan dört sıcak su deposunda saklanıyor.”
Yenilenebilir kaynaklardan elde edilen enerji, mevcut elektrik şebekesi üzerinden ada sakinlerine dağıtılıyor. Isınmada fuel-oile olan bağımlılığın ortadan kalkması, adada iki konukevi işleten Charalambos Makris için de önemli bir rahatlama sağlamış. Makris, projenin başlamasından bu yana yaşadığı değişimi şöyle anlatıyor: “Evin içinde kazan çalıştırmaya gerek kalmadı. Isıtma çalışırken hiç ses çıkmıyor ve sistem son derece ekonomik.”
Vatandaş Hizmetlerinden Sorumlu Belediye Başkan Yardımcısı Zoi Vlastou da Ai Stratis – Yeşil Ada projesinin yalnızca ada için değil, diğer Yunan adaları ve ülkenin geneli için de örnek oluşturabilecek bir model olduğunu vurguluyor.
Toplam 7,23 milyon euroluk bütçeye sahip proje, finansmanının yüzde 85’ini Avrupa Birliği’nin Uyum Politikası’ndan, kalan yüzde 15’ini ise Yunanistan’ın ulusal fonlarından alıyor.
Projenin hayata geçirilmesi sırasında ekip, adanın en yüksek noktasına kurulan 77 metre yüksekliğinde ve yaklaşık 30 ton ağırlığındaki rüzgâr türbininin taşınması, nakliyesi ve montajı gibi çeşitli teknik ve lojistik zorluklarla karşılaştı. Ancak Yunanistan Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Tasarruf Merkezi (CRES) Proje Müdürü Panagiotis Zorlos’a göre en büyük güçlük, ülkenin enerji mevzuatını bu tür bir sisteme uyarlamaktı.
Zorlos, pilot projenin karşılaştığı mevzuat sorununu şöyle açıklıyor: “Projenin pilot niteliği nedeniyle mevzuat çerçevesi oldukça genel kalıyordu ve çok sayıda kendine özgü özelliği bulunan böyle bir sisteme yönelik özel kurallar içermiyordu.”
Ai Stratis, yenilenebilir enerjiye geçişte Yunanistan’daki diğer adalar için de örnek oluşturuyor. Tilos, İkaria ve Astypalea gibi adalar da enerji sistemlerini daha sürdürülebilir hale getirmeye yönelik girişimleriyle bu dönüşümün farklı örneklerini ortaya koyuyor.