AB, İran savaşının sona ermesi halinde bile petrol ve gaz fiyatlarının yakın zamanda düşmeyeceği uyarısında bulundu. Birlik, akaryakıt tedariki üzerindeki baskı ve küresel piyasalardaki sıkışıklığı gerekçe gösterirken, hanehalkı ve şirketlere yönelik destek önlemleri hazırlıyor.
Avrupa Birliği Enerji Komiseri Dan Jorgensen salı günü yaptığı açıklamada, İran savaşının etkisiyle Avrupa’da yükselen petrol ve doğal gaz fiyatlarının, yarın barış ilan edilse bile kısa vadede normale dönmeyeceği uyarısında bulundu.
REKLAM
REKLAM
Komiser Dan Jorgensen, 27 üyeli blok genelinde petrol ve doğal gaz arzında şu an için doğrudan bir kıtlık yaşanmadığını, ancak dizel ve jet yakıtı tedarikinde baskı bulunduğunu, küresel gaz piyasalarında ise "artan kısıtların" elektrik fiyatlarını yukarı çektiğini söyledi.
Jorgensen, AB enerji bakanları toplantısının ardından düzenlediği basın toplantısında, "Benim son derece önemli bulduğum şey, bunu olabildiğince açık söylemek: Barış yarın sağlansa bile, öngörülebilir gelecekte normale dönmeyeceğiz," dedi.
Jorgensen, AB yürütme organının, petrol fiyatlarındaki keskin artışla başa çıkabilmeleri için hanehalkı ve şirketlere yardımcı olacak bir dizi önlem hazırladığını söyledi.
Buna göre savaşın başlamasından bu yana Avrupa'da doğal gaz fiyatları yaklaşık yüzde 70, petrol fiyatları ise yüzde 60 arttı. Jorgensen'e göre bu süreçte AB'nin ithal fosil yakıtlara ödediği fatura da 14 milyar euro yükseldi.
Tüm AB üyesi ülkeler arasında yakın koordinasyon gerektiğini söyleyen Jorgensen, bunun "parçalı ulusal tepkilerin ve piyasaya bozucu sinyallerin önüne geçmek" için şart olduğunu belirtti.
Hazırlanan önlem "araç kutusunun" çok yakında açıklanacağını kaydeden Jorgensen, bunun içinde ülkelerin gaz fiyatlarını elektrik fiyatlarından ayırmasını kolaylaştıracak yolların da bulunacağını söyledi. Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen'in gündeme getirdiği elektrik vergilerinde indirim seçeneğinin de değerlendirildiğini ekledi.
Jorgensen, 2022'deki doğal gaz krizinin tekrarını beklemediğini, o dönemde şirketlerin yükselen fiyatlardan büyük kâr elde ettiğini hatırlatarak, bu tür şirketlere yönelik tek seferlik bir "beklenmedik kazanç vergisinin" hâlâ ihtimaller arasında olduğunu söyledi.
Komiser, "olağanüstü baskı" altındaki kırılgan gruplara ve sektörlere mali destek sağlamak konusunda üye ülkelerin şu anda "iyi imkânlara" sahip olduğunu, Komisyon'un da "bu imkânları daha da basit ve daha geniş" hale getireceğini ifade etti.
Jorgensen ayrıca AB ülkelerine, Uluslararası Enerji Ajansı'nın evden çalışmayı teşvik etmek, otoyollarda hız sınırlarını düşürmek, toplu taşımayı özendirmek ve araç paylaşımını artırmak gibi öneriler içeren 10 maddelik planını değerlendirme çağrısı yaptı.
AB'nin, Rus gazı alım yasağına bağlı kalmayı sürdürdüğünü de vurgulayan Jorgensen, bu politikanın hem Rus tedarikine bağımlılığı azaltmayı hem de Rusya'nın Ukrayna'daki savaşına finansman akışını kesmeyi amaçladığını söyledi.
Savaş öncesinde yüzde 45 olan Rus gazına bağımlılığın şu anda yüzde 10'a düştüğünü belirten Jorgensen, alternatif tedarikçilerden, özellikle de ABD'den ithalat arttıkça bu oranın sıfıra inmesinin beklendiğini ifade etti.
AB'nin ayrıca Azerbaycan, Cezayir ve Kanada'nın yanı sıra dünyadaki daha küçük üreticilerden yeni enerji kaynakları aradığını belirtti.
Komiser, AB'nin geçmişte yaptığı hataları asla tekrarlamaması gerektiğini vurgulayarak, "Putin'in enerjiyi bize karşı silah olarak kullanmasına ve üye ülkelere şantaj yapmasına bir daha izin vermemeliyiz," dedi.
AB'nin, "Putin'in Ukrayna'da yürüttüğü korkunç savaşa dolaylı olarak finansman sağlayacak" enerji alımlarını sürdürmesinin ise "tamamen kabul edilemez" olacağını söyledi.