Avrupa’da bataryalı elektrikli otomobil satışları artıyor. Analistler, İran’daki savaşın etkilediği yüksek benzin fiyatlarının, tüketicileri içten yanmalı araçlardan uzaklaştırarak bu eğilimi güçlendireceğini öngörüyor.
Avrupa ülkeleri uzun süredir elektrikli araç satışlarını destekliyor, ancak İran'daki savaşla bağlantılı son enerji krizi, fosil yakıtlara bağımlılığı azaltmada teşviklerin oynadığı rolü bir kez daha gözler önüne serdi.
REKLAM
REKLAM
Fransa bunun en güncel örneklerinden biri. Avrupa'nın ikinci büyük ekonomisi, elektrifikasyona yönelik desteğini neredeyse iki katına çıkararak yıllık harcamayı 2030'a kadar mevcut 5,5 milyar avrodan 10 milyar avroya yükseltecek. Başbakan Sebastien Lecornu, 10 Nisan 2026'da televizyonda yayımlanan konuşmasında planı açıkladı. Paket, elektrikli otomobiller ve şarj altyapısı için ek teşvikler içeriyor ve 2030'a kadar satılan yeni araçların üçte ikisinin elektrikli olması hedefleniyor. Ayrıca, düşük gelirli sürücüler ile işe uzun mesafe gidenler için 100.000 elektrikli aracı kapsayan bir sosyal kiralama programı da bulunuyor.
Bataryalı elektrikli otomobil satışları, birlik genelinde hâlihazırda yükselişte. Bu araçlar, 2024'te AB pazarının yüzde 13,6'sını oluştururken 2025'te paylarını yüzde 17,4'e çıkardı. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği'ne (ACEA) göre 2026'nın ilk iki ayında ise bu oran yüzde 18,8'e yükseldi.
ABD-İsrail ortak saldırıları ve Tahran'ın misillemesi enerji piyasalarını sarstı. Avrupa ülkeleri de fosil yakıtlara bağımlılığı azaltmaya çalışıyor; birçok hükümet, emisyonları düşürmek ve yenilenebilir enerjiyi teşvik etmek için elektrikli otomobillere geçişi destekliyor.
ACEA'nın elektrikli araçlar ile şarj altyapısına yönelik vergi avantajları ve teşviklere ilişkin son raporuna göre, Letonya hariç tüm AB üyesi ülkeler, satın alma ya da sahiplik aşamasında bir tür vergi avantajı sağlıyor. Ancak uygulanan programlar ülkeden ülkeye büyük farklılık gösteriyor.
AB'nin 27 üyesinin yanı sıra İzlanda, Norveç, İsviçre ve Birleşik Krallık'ı da kapsayan rapor, ayrıca altı ülkede elektrikli araç alımına yönelik herhangi bir teşvik bulunmadığını ortaya koyuyor.
2026'da elektrikli otomobil alımını en güçlü şekilde destekleyen ülkeler
ACEA'ya göre Avrupa ülkeleri dört temel teşvik türü sunuyor: doğrudan alım hibeleri, satın alma vergilerine bağlı önlemler, araç sahipliğine yönelik (muafiyetler dâhil) vergi avantajları ve özel şarj altyapısına destek.
ACEA sözcüsü Euronews Business'a yaptığı açıklamada, "Maddî ve mali teşvikler, bataryalı elektrikli araçların (BEV) benimsenmesi için hayati önem taşıyor. Hükümetler harekete geçtiğinde sonuçlar derhal görülüyor" dedi.
Ülkeler bu teşviklerden birini veya birkaçını uygularken, bazıları hiçbir destek sağlamıyor.
Alıcılar ne kadar destek alıyor?
Bireyler için sağlanan alım teşviklerinin düzeyi, gelir durumuna ve eski aracın hurdaya ayrılması şartlarına göre değişiyor.
En yüksek alım teşviklerini sunan ülkeler arasında İtalya, gelir düzeyi ve hurda şartlarına bağlı olarak 11.000 avroya kadar destek veriyor. Kıbrıs ise bir araç için 9.000 avroya, belirli gruplar için 20.000 avroya kadar hibe sağlıyor. Slovenya'da destek tutarı 7.200 avroya kadar çıkarken, Malta 6.000 ila 8.000 avro arasında teşvik ve buna ek bir hurda primi sunuyor.
Almanya gelir bazlı olarak 6.000 avroya kadar sübvansiyon sağlarken, Fransa programa ve gelire bağlı olarak 5.700 avroya kadar destek veriyor. İspanya, AB üretimi araçlar için 4.500 avroya kadar, Portekiz ise en fazla 4.000 avro teşvik sunuyor.
Elektrikli otomobil alıcılarına yönelik vergi teşvikleri iki aşamada uygulanıyor: satın alma (iktisap) sırasında ve araç sahipliği süresince. Bazı ülkeler birden fazla vergi muafiyeti tanıyarak kayda değer avantajlar yaratıyor.
Bireyler için en güçlü toplam vergi avantajı sistemi Norveç'te. Ülke, 300.000 Norveç kronuna (25.890 avro) kadar tam KDV muafiyetinin yanı sıra satın alma vergisinden de muafiyet uyguluyor. Norveç, 2025 yılının tamamında bataryalı elektrikli araçların pazar payını şimdiden yüzde 95,9'a çıkarmış durumda.
BEV'ler için tescil vergisinin sıfır olduğu ve motorlu taşıtlar ya da yol vergisi gibi sahipliğe bağlı harçlardan tam muafiyet tanıyan AB ülkeleri arasında Bulgaristan, Kıbrıs, Portekiz, Yunanistan ve Macaristan yer alıyor. Buna karşılık İtalya, mülkiyet vergisinden 5 yıllık muafiyet sağlarken, Romanya BEV'ler için çok düşük sabit yıllık vergi uyguluyor.
Almanya'da alıcılar ayrıca 10 yıllık motorlu taşıt vergisi muafiyetinden ve ev tipi şarj istasyonu kurulumuna verilen destekten yararlanıyor. ACEA sözcüsü, 2026 Mart ayında ülkede, "Umweltbonus" alım sübvansiyonlarının 2023'te sona ermesinden bu yana BEV tescillerinde en güçlü ayın kaydedildiğini belirterek, yıl başında devreye giren yeni alım teşvikinin bunda muhtemelen önemli rol oynadığını söyledi.
Polonya, 40.000 Polonya zlotisine (9.440 avro) kadar alım teşviki sunuyor ve elektrikli araçları özel tüketim vergisinden muaf tutuyor. ACEA sözcüsü, ülkenin "NaszEauto" programının birkaç ay içinde BEV tescillerini ikiye katladığını aktardı.
Diğer bazı ülkeler ise vergi muafiyetleriyle hedefli destekleri harmanlayan karma modeller uyguluyor. Örneğin Belçika, sıfır emisyonlu araçlar için çok düşük tescil ve yıllık vergi oranları belirlerken; Bulgaristan elektrikli araçları vergiden muaf tutuyor ancak başka bir destek sağlamıyor. İspanya ise 3.000 avroya kadar yüzde 15 gelir vergisi indirimi, motorlu taşıt vergisinde yüzde 75'e varan indirim ve ev tipi şarja destek sunuyor.
ACEA sözcüsü, "Geçişin kilit taşı erişilebilirliktir; bu olmadan, en iyi altyapı ve en geniş model yelpazesi bile iklim nötrlüğüne ulaşmak için gereken kitlesel talebi sürdüremez" dedi.
Sözcü ayrıca, "Teşvikler, giriş bariyerini düşürüyor, güven yaratıyor ve temiz mobiliteyi nüfusun daha geniş kesimleri için ulaşılabilir hale getiriyor" diye ekledi.