Orman yangınları Avrupa’da giderek daha fazla ülkeyi etkilerken itfaiyecilerin önemi de artıyor. Ancak yangınlara müdahale kapasitesi AB ülkeleri arasında büyük farklılık gösteriyor.
Orman yangınları bu yıl birçok Avrupa ülkesini ağır etkiledi. Ağustos başına gelindiğinde 2026, birçok ülkede yanan alan bakımından şimdiden kayıtlardaki en kötü yıl oldu. Avrupa Birliği (AB), giderek şiddetlenen yangın sezonlarına müdahale kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor.
REKLAM
REKLAM
Yangın söndürme uçakları ve helikopterlerinin yanı sıra profesyonel itfaiyeciler de bu müdahalenin merkezinde yer alıyor.
Peki, Avrupa’da en fazla profesyonel itfaiyeci hangi ülkelerde bulunuyor ve itfaiyecilerin toplam istihdam içindeki payı nerede en yüksek?
Eurostat verilerine göre 2025’te AB genelinde 372 bin 400 profesyonel itfaiyeci bulunuyordu. Bu sayı, AB’deki toplam istihdamın yüzde 0,18’ine karşılık geliyor.
Veriler, profesyonel itfaiyecilerin toplam sayısını gösteriyor ancak bunların kaçının orman yangınlarıyla mücadelede uzmanlaştığını belirtmiyor.
AB İstatistik Ofisi Eurostat’ın tanımına göre itfaiyeciler, "yangınları önlüyor, yangınlarla mücadele ederek söndürüyor, diğer acil durumlarda yardım sağlıyor, can ve mal güvenliğini koruyor ve kurtarma çalışmaları yürütüyor."
Orman yangınlarıyla mücadele eden itfaiyeciler bu kategoriye dahil edilirken gönüllü itfaiyeciler kapsam dışında tutuluyor.
Genel olarak nüfusu ve ekonomisi daha büyük ülkelerde profesyonel itfaiyeci sayısı da daha yüksek.
Almanya, 2025 itibarıyla 57 bin 700 profesyonel itfaiyeciyle ilk sırada yer aldı. Almanya’yı 47 bin 700 itfaiyeciyle Fransa, 43 bin 500 itfaiyeciyle İtalya izledi.
Polonya 40 bin profesyonel itfaiyeciyle dördüncü sırada yer alırken İspanya 38 bin 500 ile onu takip etti.
AB’nin en büyük dört ekonomisi Almanya, Fransa, İtalya ve İspanya’da toplam 187 bin 400 profesyonel itfaiyeci bulunuyordu. Bu dört ülke, AB toplamının yüzde 50,3’ünü oluşturdu.
Romanya ve Yunanistan’da profesyonel itfaiyeci sayısı 20 bini aşarken Portekiz ve Çekya’da bu sayı 16 binin üzerindeydi.
Her birinde 2 binden az profesyonel itfaiyeci bulunan Kıbrıs ve Estonya, listenin son sıralarında yer aldı. Ancak Eurostat verileri beş AB ülkesini kapsamıyor.
İstihdam içinde en yüksek pay Yunanistan ve Hırvatistan'da
İtfaiyecilerin toplam istihdam içindeki payına bakıldığında Yunanistan yüzde 0,47, Hırvatistan ise yüzde 0,43 ile öne çıkıyor. Her iki ülkede de bu oran yüzde 0,4’ün üzerinde.
Portekiz yüzde 0,33 ile onları izlerken AB ortalaması yalnızca yüzde 0,18 düzeyinde.
AB’nin en büyük dört ekonomisinin tamamında oran, birlik ortalamasında ya da altında kalıyor. İtfaiyecilerin toplam istihdamdaki payı İtalya’da yüzde 0,18, İspanya’da yüzde 0,17, Fransa’da yüzde 0,16 ve Almanya’da yüzde 0,14.
Ancak ulusal itfaiyeci sayıları tablonun yalnızca bir bölümünü gösteriyor. Şiddetli yangın sezonlarında kendi kaynakları yetersiz kalan ülkeler, Avrupa’nın diğer bölgelerinden personel ve ekipman talep edebiliyor.
AB, sınır ötesi desteği koordine ediyor
Hazırlık ve Kriz Yönetiminden Sorumlu AB Komiseri Hadja Lahbib, 17 Ağustos’ta yaptığı açıklamada, "Hiçbir ülke orman yangınlarıyla tek başına mücadele etmemeli. Avrupa, sivil koruma mekanizmamız aracılığıyla uçakları, helikopterleri ve itfaiyecileri en çok ihtiyaç duyulan yerlere hızla sevk ediyor," dedi.
Avrupa Birliği Sivil Koruma Mekanizması (UCPM), orman yangınlarına müdahalede koordinasyonu geliştirmeyi amaçlıyor.
Avrupa Komisyonuna göre ülkeler, ulusal kaynaklarının yetersiz kalması durumunda bu mekanizma aracılığıyla daha geniş bir itfaiyeci, uçak ve diğer acil müdahale kapasitesi havuzuna hızla erişebiliyor.
AB’nin yangın söndürme filosunda 22 uçak ve beş helikopter var
2026 rescEU filosu ile Avrupa Sivil Koruma Havuzu’nda 22 yangın söndürme uçağı ve beş helikopter bulunuyor.
Avrupa Komisyonu, iklim değişikliği nedeniyle yangın riskinin daha da artmasının beklendiğini vurguluyor. Orman yangını tehlikesi daha önce risk altında olmayan bölgelere de yayıldı. Artık yalnızca Akdeniz bölgesi değil, Çekya, Almanya ve İsveç gibi ülkeler de yangınlardan etkileniyor.
Our World in Data verilerine göre 2026, yılın 31’inci haftası itibarıyla orman yangınlarında yanan toplam alan bakımından 2012’den bu yana AB’deki en kötü dördüncü yıl oldu.
Ağustos başına kadar AB genelinde 489 bin 826 hektarlık alan yandı. Bu, 2012-2025 arasındaki 14 yılın aynı dönem ortalamasından yüzde 13 daha yüksek.
AB ülkeleri yangından korunmaya 2024’te 43,8 milyar euro harcadı
AB ülkeleri yangından korunma hizmetlerine önemli miktarda kaynak ayırıyor. Birlik genelinde kamu kurumlarının bu hizmetler için yaptığı harcama 2024’te 43,8 milyar euroya (2,43 trilyon TL) ulaştı. Bu tutar, toplam kamu harcamalarının yüzde 0,5’ini oluşturdu.
Yangından korunma hizmetlerine en fazla harcamayı 13,7 milyar euroyla (760,35 milyar TL) Almanya yaptı. Almanya’yı 7,9 milyar euroyla (438,45 milyar TL) Fransa izledi.
Yunanistan ise 2024’te yangından korunma hizmetlerine 1 milyar euronun (55,5 milyar TL) biraz üzerinde harcadı. Bu tutar, ülkenin toplam kamu harcamalarının yüzde 0,9’una karşılık geldi ve AB’deki en yüksek oran oldu. Başka bir ifadeyle Yunanistan, harcadığı her 100 euronun yaklaşık 1 eurosunu yangından korunmaya ayırdı.
Avrupa’da sıcaklıklar ve yangın riski artıyor
Avrupa, dünyanın en hızlı ısınan kıtası. Copernicus verilerine göre Haziran 2026, Batı Avrupa’da kayıtlardaki en sıcak haziran, dünya genelinde ise en sıcak ikinci haziran oldu.
Son üç yıl da küresel ölçekte kayıtlara geçen en sıcak üç yıl olarak sıralandı: 2024, 2023 ve 2025.