Uyuşturucunun yoğunluk değeri, köpekbalıklarında diğer deniz canlılarında daha önce gözlemlenenden 100 kat daha yüksek çıktı.
Bilim insanları, Brezilya kıyılarındaki vahşi köpekbalıklarında kokain izlerine rastladı.
Oswaldo Cruz Vakfı tarafından yürütülen bir çalışmada, bu vahşi deniz hayvanlarının dokularında yüksek düzeyde uyuşturucu bulundu.
Araştırmacılar, Eylül 2021 ve Ağustos 2023 tarihleri arasında Rio de Janeiro çevresindeki sularda yakalanan ve balıkçılardan satın aldıkları 13 Brezilyalı sivri burun köpekbalığını test etti.
IUCN tarafından hassas türler listesinde yer alan bu türün test için seçilmesinin nedeni, kıyıya yakın yaşam alanlarının kirlenmiş deşarjlara maruz kalmaları anlamına gelmesi.
Köpekbalıklarının tümünde kokain testleri pozitif çıkarken, hayvanların kas dokusunda ve karaciğerlerinde uyuşturucu ve ana metaboliti benzoilekgonin bulundu. Uyuşturucu konsantrasyonunun, diğer deniz canlılarında daha önce gözlemlenenden 100 kat daha yüksek olduğu da tespit edildi.
Science of the Total Environment dergisinde yayımlanan çalışma, vahşi köpekbalıklarında kokaine rastlanan ilk çalışma olma özelliğini taşıyor. Araştırmacılar, bulguların "yasadışı uyuşturucuların ortamdaki varlığının potansiyel etkilerine işaret ettiğini" söylüyor.
Kokain deniz altına nasıl indi?
Kokainin köpekbalıklarına nasıl ulaştığı henüz belirsizliğini koruyor.
Ekip, İngiliz The Telegraph gazetesine yaptığı açıklamada, köpekbalıklarına yapılan kokain testlerinin sonuçlarının pozitif çıkmasının nedeninin kaçakçılar tarafından denize dökülen kokain balyaları olamayacağını ifade etti. Zira araştırmacılara göre, bu bölgeye çok fazla uyuşturucu paketi atılmıyor ya da toz halde suya dökülmüyor.
Öte yandan, kokainin üretildiği yasadışı laboratuarlardan gelen drenaj ve uyuşturucu kullanıcılarının idrar veya dışkıları sudaki kirliliğin önde gelen kaynakları olarak görülüyor.
Dünyanın dört bir yanındaki atık su arıtma tesisleri bu maddeleri sudan uzaklaştırma konusunda pek başarılı değil ve bu da zararlı maddelerin okyanusa karıştığı anlamına geliyor.
Kokain çevrede kısa süreyle kalabiliyor dolayısıyla araştırmacıların köpekbalıklarında kokain izine rastlayabilmesi için okyanusa çok miktarda uyuşturucu karışıyor olması gerekiyor.
Çalışmanın yazarları, kokain tüketiminin son birkaç yılda "katlanarak" arttığını söylüyor. Brezilya, dünyanın en büyük kokain tüketicileri arasında yer alırken, Güney Amerika'daki en büyük uyuşturucu tüketicileri de burada bulunuyor.
Araştırmacılar daha önce Rio de Janeiro çevresindeki nehirlerde yüksek düzeyde kokain kirliliğine rastlamıştı. Bir çalışmada, Sao Paulo çevresindeki sularda bulunan kokain konsantrasyonunun kahve ve çayda bulunan kafein miktarına benzer olduğu saptanmıştı.
Bu, köpekbalıkları için ne anlama geliyor?
Araştırmacılar, köpekbalıklarında herhangi bir spesifik davranış değişikliği tespit edememiş olsalar da, önceki çalışmalar, kokainin hayvanlar üzerinde insanlar üzerinde olduğu gibi benzer bir etkiye sahip olduğunu gösteriyor.
En önemlisi, köpekbalıklarının görme yetileri üzerinde avlanırken sorunlara neden olabilecek bir etkisi olabileceği düşünülüyor. Verimsiz avlanma, köpekbalıklarının ömrünü kısaltabilir.
Konsantrasyonların köpekbalıklarının kaslarında karaciğerden daha yüksek olduğu ve dişi köpekbalıklarının erkeklerden daha yüksek konsantrasyonlara sahip olduğu bulundu. Çalışmada yer alan tüm dişi köpekbalıkları hamileydi ancak kokaine maruz kalmanın fetüslerini nasıl etkileyebileceği belirsiz.
Hayvanlar üzerindeki etkisinin yanı sıra kokainin, Brezilya diyetinin yaygın bir parçası olan keskin burunlu köpekbalığını yiyenler üzerindeki etkisi de endişelere yol açtı. Bilim insanları kokain kalıntılarının bu hayvanları yiyenler üzerindeki etkisini değerlendirmek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu söylüyor.