Bilim insanları, Kuzey Atlantik Okyanusu'ndaki balinaların ısınan dünyada bir arada yaşamayı nasıl öğrendiğini anlamak için yaklaşık 30 yıllık veriyi analiz etti
Kuzey Atlantik Okyanusu’nda yükselen sıcaklıklar ve artan insan faaliyetleri, özellikle balinaları etkileyen deniz ekosistemlerinde “ani değişimleri” tetikledi.
Frontiers in Marine Science’ta yayımlanan yeni bir çalışma, pek çok balina için mevsimsel açıdan önemli bir beslenme alanı olan St Lawrence Körfezi’nde (GSL) yaşayan üç rorqual balina türünün beslenmesini iklim değişikliğinin nasıl etkilediğini inceledi.
28 yıllık veriyi analiz eden araştırmacılar, fin, kambur ve minke balinaları arasında kaynak bölüşümünün arttığını tespit etti. Bu, türlerin rekabeti en aza indirmek için gıda ve yaşam alanı gibi kaynakları bölüşerek birlikte var olmasını sağlayan bir ekolojik strateji. Basitçe söylersek, balinalar paylaşmayı epey iyi öğreniyor.
İklim değişikliği balinaların beslenmesini nasıl etkiliyor?
Bilim insanları, üç tür balinaların ne yediğini ve besin ağında hangi konumda olduklarını belirlemek için binden fazla deri örneği topladı. Bu örnekler, daha sıcak hava ve buz erimesi gibi “çevresel koşullardaki kaymalara" karşılık gelen üç dönemde alındı (1992-200, 2001-2010 ve 2011-2019).
Sonuçlar, GSL’de balinaların besininin azalıyor olabileceğini ancak balinaların mevcut ava göre diyetlerini ayarlayabildiğini ve bunu şimdiden yapmış olabileceklerini gösteriyor.
İlk yazar Charlotte Tessier-Lariviere, “Baleenli balinalar gibi yüksek hareket kabiliyetine sahip türler, rekabeti azaltmak için birden fazla strateji kullanabilir; örneğin beslenme zamanlarını veya alanlarını değiştirerek ya da bir beslenme alanında farklı avları seçerek,” diyor.
Zaman içinde, çalışmaya dahil edilen tüm türler daha fazla balık ağırlıklı diyetlere yöneldi. Fin balinaları 1990’larda ağırlıklı olarak krille beslenirken, 2000’lerde kapelin, ringa ve uskumru yemeye başladı; 2010’larda ise kum balığı (sand lance) ve Kuzey kriline yöneldi.
Minke balinaları ağırlıklı olarak pelajik balık türleriyle beslendi ancak çalışmanın ilerleyen dönemlerinde krili daha sık tüketti; kambur balinalar ise dönem boyunca kapelin, ringa veya uskumru gibi birkaç balık türüne büyük ölçüde dayandı.
Araştırmacılara göre yeni besin kaynaklarına yönelme, Arktik kril bolluğundaki bir azalmayı yansıtıyor olabilir.
Balina popülasyonlarının toparlanmasına yardım eden kabarcık yöntemi
Balinaların modern dünyaya uyum sağlamak için mükemmelleştirdiği tek şey diyetlerini değiştirmek ve kaynakları paylaşmak değil.
St Andrews Üniversitesi’nden yeni araştırma, avcılık nedeniyle popülasyonların çöktüğü Kuzeydoğu Pasifik’te kambur balinaların toparlanmasında “kabarcık ağla beslenme”nin hayati rol oynadığını ortaya koydu.
Bu, bir grup balinanın birlikte çalışarak küçük balık sürülerini daha yüksek yoğunlukta bir araya getiren kabarcık bulutları üflemesi ve ardından hepsini bir arada yutabilmesidir.
Başyazar Dr Éadin O’Mahony, “Kabarcık ağla beslenme sadece bir avlanma numarası değil; tüm popülasyonun dayanıklılığını güçlendiren paylaşılan bir bilgi biçimi,” diyor.
Araştırmacılar, özellikle insanın okyanus ekosistemleri üzerindeki etkileri “şiddetlenirken”, deniz yönetimine hayvan kültürünün entegre edilmesi gereksiniminin giderek arttığını vurguluyor.