Pucha, nesli tehlike altındaki bitkileri kurtarmak için ormanın derinliklerine çoğu zaman beş güne kadar süren yolculuklar yapıyor.
Ekvador Amazonu’nda yaşayan Ramón Pucha, nesli tükenme tehlikesi altındaki bitki türlerini korumak için ormanın derinliklerine tek başına yolculuk yapıyor. 51 yaşındaki Pucha, çoğu zaman günler süren zorlu yürüyüşlerle topladığı tohumları ailesiyle birlikte yeniden doğaya kazandırmaya çalışıyor.
Pucha, başkent Quito’nun 128 kilometre güneydoğusunda, Alto Ila’daki Kichwa yerli topluluğunda bulunan 32 hektarlık El Picaflor adlı çiftlikte ailesiyle birlikte yıllardır kurtardıkları bitki türleriyle küçük bir orman oluşturuyor.
Doğaya olan bağlılığının çok güçlü olduğunu söyleyen Pucha, çevreyi koruma konusundaki kararlılığı nedeniyle bazı kişiler tarafından “deli” olarak görüldüğünü belirtiyor.
Tohum peşinde günler süren yolculuk
Pucha, nesli tehlike altındaki bitkileri kurtarmak için ormanın derinliklerine çoğu zaman beş güne kadar süren yolculuklar yapıyor. Ancak iklim değişikliği ve bölgedeki şiddetli kuraklık nedeniyle büyük ağaçların her yıl tohum üretmemesi, çalışmalarını zorlaştırıyor.
Toplanan tohumlar eve getirildiğinde, bakımını eşi Marlene Chiluisa üstleniyor. Chiluisa, tohumları uygun toprak ve kompostla yetiştirerek fidan haline getiriyor. Daha sonra bu bitkiler yeniden yağmur ormanına dikiliyor. Aile, yetiştirdikleri bitkilerin bir bölümünü orman yenileme çalışmalarına katılan komşularına satarak veya ücretsiz vererek paylaşıyor.
Ormanın yeni kuşak koruyucusu
Ailenin 21 yaşındaki oğlu Jhoel de babasının izinden gidiyor. Botanik alanında uzmanlaşan Jhoel, ormandaki bitkileri geleneksel, yerel ve bilimsel isimleriyle kolayca tanıyabiliyor. Aynı zamanda bölgeye gelen ziyaretçilere rehberlik yapıyor ve onları Ila Nehri’nden ahşap plakalarla yapılan basit teknelerle karşıya geçiriyor.
Ancak aile, yürüttükleri çalışmaların büyük ölçüde kendi imkânlarıyla sürdüğünü söylüyor. Marlene Chiluisa, bugüne kadar ne devletten ne de herhangi bir kurumdan destek aldıklarını dile getiriyor.
“Yaşayan laboratuvar” olarak görülüyor
Ekvador Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, El Picaflor çiftliğini 50 yıl süren yoğun ağaç kesiminin zarar verdiği bölgede önemli bir tohum bankası ve “yaşayan laboratuvar” olarak tanımlıyor.
Buna rağmen çevre örgütleri ve yerli topluluklar, Devlet Başkanı Daniel Noboa’nın Çevre Bakanlığı’nı Enerji ve Maden Bakanlığı ile birleştirme kararının doğa koruma çalışmalarını tehlikeye atabileceği uyarısında bulunuyor.
“Bu benim mirasım”
Bir zamanlar çorak mera olan arazide dolaşan Pucha, yetiştirdiği bitkilerin her birinin orman ekosistemi için taşıdığı önemi anlatıyor. Bölgedeki nadir ağaç türlerinden birini gösteren Pucha, bu ağacın olgunlaşmasının yaklaşık 100 yıl süreceğini söylüyor.
Hayatı boyunca bu ağacı büyümüş halde göremeyeceğini bilse de çalışmalarını sürdürmeye kararlı olduğunu belirten Pucha, “Bu çocuklarıma ve insanlığa bırakacağım miras,” ifadelerini kullanıyor. Bu bitki türlerinin hem insanlar için ilaç kaynağı hem de ormanı yeniden yeşerten hayvanlar için besin kaynağı olduğunu vurguluyor.