Dünya İnme Örgütü’ne göre iklim değişikliği ile hava kirliliği, inme riskinin artmasıyla ilişkili olabilir.
Aşırı sıcaklıklar, ani sıcaklık dalgalanmaları, nem, hava basıncı, orman yangınları, toz fırtınaları ve kum fırtınaları gibi ve iklim değişikliği nedeniyle daha da kötüleşen çevresel değişikliklerin, inme riskinin artmasıyla bağlantılı olabileceği, yeni bir araştırmaya (kaynak İngilizce) göre.
REKLAM
REKLAM
Dünya İnme Örgütü ile birlikte çalışan araştırmacılar, inme ile iklimle bağlantılı çevresel değişiklikler arasındaki bağı inceleyen yayımlanmış çalışmaları analiz etti.
İklimin giderek daha dengesiz hale gelmesinin, hem inme geçirme hem de inme nedeniyle ölme riskini artırabileceğini tespit ettiler.
Araştırmacılar, kanıtların büyük bölümünün doğrudan neden-sonuç ilişkisi değil, bağlantı gösterdiğini; yani iklimle ilişkili hava olaylarının doğrudan inmeye yol açtığının kanıtlanmadığını vurguladı. Ancak genel bulgu deseninin tutarlı ve biyolojik açıdan akla yatkın olduğunu söyledi.
“Sıcak havalar susuz kalmaya, bunun sonucunda da kanın ‘koyulaşmasına’ yol açarak damar tıkanıklığı riskini artırabilir; nem ve hava basıncındaki değişiklikler ise kan basıncını yükseltebilir; bu da inmeye neden olan önemli bir etkendir” dedi, incelemenin kıdemli başyazarı ve Yeni Zelanda’daki Otago Üniversitesi Wellington Tıp Bölümü’nden araştırmacı Anna Ranta.
Ranta, aşırı sıcak ve kuraklık ya da soğuk, nem ve rüzgâr gibi uç hava koşullarının birlikte görülmesinin, etkilerin katlanmasına yol açarak inme ve ölüm riskini daha da artırabileceğini söyledi.
Araştırma, bazı grupların daha yüksek risk altında göründüğünü ortaya koydu; bunlar arasında yaşlı yetişkinler, metabolik bozukluğu olan kişiler ve hem soğuğun hem de sıcağın inme yükünü daha da artırabildiği, daha soğuk ya da düşük gelirli ortamlarda yaşayanlar yer alıyor.
Dünya İnme Örgütü, inme riskinde önemli bir etken olarak hava kirliliğinin de altını çiziyor.
Kuruluşun en güncel Küresel İnme Bilgi Notu’na göre, başta hava kirliliği ve kurşun maruziyeti olmak üzere çevresel risk faktörleri, dünya genelindeki inme yükünün yaklaşık yüzde 37’sini oluşturuyor.
“‘Hava kirleticilerindeki’ partikül maddeler akciğerler üzerinden kan dolaşımına girerek damar duvarlarına zarar verir. Bu da beyin damarlarının tıkanmasına ya da yırtılmasına ve inmeye yol açmasına neden olabilir.”
İklim değişikliği ile hava kirliliğinin ortak kaynağı fosil yakıtların yakılması olduğundan, Dünya İnme Örgütü sera gazı emisyonlarının azaltılmasının iklimle bağlantılı inme risklerini düşürmeye ve beyin sağlığını korumaya yardımcı olabileceğini belirtiyor.
Dünya Sağlık Örgütü (kaynak İngilizce)’ne göre inme, 2021’de kaydedilen 11,9 milyon yeni vakayla, dünya genelinde ölüm ve engelliliğin üçüncü önde gelen nedeni; her dört yetişkinden biri yaşamı boyunca inme geçirme riskiyle karşı karşıya.