Avrupa Komisyonu'nun 2030 yılına kadar savunmaya 800 milyar euro aktarmayı hedefleyen 'Hazırlık 2030' planının bir parçası olan SAFE, öncelikli savunma ürünlerinin tedarikini arttırmayı amaçlıyor.
Estonya, Yunanistan, İtalya, Letonya, Litvanya, Polonya, Slovakya ve Finlandiya, pazartesi günü AB'nin yeni 150 milyar euroluk savunma kredisi programı kapsamındaki ulusal yatırım planlarını Avrupa Komisyonu'na onaylattı.
Bu sekiz ülke, Komisyon'un Avrupa için Güvenlik Eylemi (SAFE) programını finanse etmek üzere piyasadan toplamayı planladığı miktarın yaklaşık yarısı olan toplam 74 milyar euroluk finansman talebinde bulunmuştu. Polonya ise tek başına 43.7 milyar euro talep etmişti.
Bu, diğer sekiz ülkenin (Belçika, Bulgaristan, Danimarka, İspanya, Hırvatistan, Güney Kıbrıs, Portekiz ve Romanya) 15 Ocak'ta toplam 38 milyar euro değerindeki planlarının onaylanmasının ardından ikinci onay turu.
Savunma Komiseri Andrius Kubilius yaptığı açıklamada, "SAFE yatırımlarının bu ikinci grubuyla Avrupa nihayet güvenlik hedeflerini gerekli mali ağırlıkla destekliyor," dedi. "Artık sadece strateji taslakları hazırlamıyoruz; sert bir güç gerçekliği inşa ediyoruz."
"Bu hem Avrupa endüstrisine hem de düşmanlarımıza açık bir sinyaldir: Avrupa gücü ve egemenliği konusunda ciddidir, ordularımızın en iyisine ve zamanında ihtiyacı var."
Çatışmaya hazırlık
Toplam 19 üye ülke SAFE'den yararlanmak için başvuruda bulunmuş olup, fon tahsisleri geçtiğimiz eylül ayında geçici olarak kabul edilmiştir. Çekya, Fransa ve Macaristan'ın ulusal yatırım planları ise halen beklemede.
Komisyon'un 2030 yılına kadar savunmaya 800 milyar euro aktarmayı hedefleyen 'Hazırlık 2030' planının bir parçası olan SAFE, öncelikli savunma ürünlerinin tedarikini arttırmayı amaçlıyor.
Bunlar arasında mühimmat ve füzeler, topçu sistemleri, insansız hava araçları (İHA) ve anti-drone sistemlerinin yanı sıra hava ve füze savunma sistemleri, kritik altyapı koruması, uzay varlıklarının korunması, siber güvenlik, yapay zeka teknolojisi ve elektronik savaş sistemleri yer alıyor.
Programın bir diğer önemli kriteri de satın alınan ekipmanın Avrupa yapımı olması ve bileşen maliyetlerinin yüzde 35'inden fazlasının AB, AEA-EFTA veya Ukrayna dışından gelmemesidir. Blokla ikili bir anlaşma imzalayan Kanada da bu ülkelerle aynı düzeyde katılım sağlayabilecek.
Program, kredi notu Komisyon'unki kadar iyi olmayan üye devletler için avantajlı, yani daha iyi oranlar elde edecekler. Örneğin Almanya herhangi bir SAFE fonu talebinde bulunmadı.
AB bakanlarının planları onaylamak için dört haftaları var ve ilk ödemelerin Mart 2026'da yapılması bekleniyor.
Von der Leyen geçen yılın sonlarında yaptığı açıklamada, 19 katılımcı ülkenin başlangıçta 150 milyar eurodan fazla talepte bulunduğu programın üye devletler arasındaki popülaritesinin daha da genişleyebileceğini söyledi.