Tüm gözler, yasama sürecinin son aşamasında Ukrayna yardımını engelleyerek üye ülkeler arasında büyük bir öfkeye yol açan Macaristan Başbakanı Orban üzerinde olacak.
Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin lideri, perşembe günü Brüksel’de oldukça gergin bir atmosferde toplanmaya hazırlanıyor.
REKLAM
REKLAM
Zirvenin ana gündem maddelerini Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın Ukrayna’ya yönelik 90 milyar euroluk kredi paketine koyduğu veto, Orta Doğu’da genişleyen savaş ve bir türlü düşürülemeyen enerji fiyatları oluşturuyor.
Liderler zirvede ayrıca tek pazar, ticaret, savunma, göç ve çok taraflı sistemin durumu gibi konuları da ele alacak. Ancak tüm gözler, yasama sürecinin son aşamasında Ukrayna yardımını engelleyerek üye ülkeler arasında büyük bir öfkeye yol açan Viktor Orban üzerinde olacak.
Orban’dan 'petrol yoksa para da yok' resti
Geçtiğimiz Aralık ayında yapılan zirvede liderler, 90 milyar euroluk yardım planı üzerinde uzlaşmış ve Orban'a ortak borçlanma konusunda tam bir muafiyet tanınmıştı. Ancak beklenmedik bir hamleyle Orban, Şubat ayı ortasında bu krediyi veto etti.
Macar lider, veto gerekçesi olarak Druzhba boru hattından petrol sevkiyatının durmasını gösterdi ve Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’i bu hattı "siyasi nedenlerle" kasten kapatmakla suçladı.
Zirve öncesinde, Zelenskiy'nin boru hattının hasar gören kısmının uluslararası denetimine onay vermesiyle küçük bir ilerleme kaydedilse de, Macaristan'da 12 Nisan'da yapılacak seçimler öncesinde kesin bir çözüm umudu oldukça düşük görülüyor.
Orban, Zelenskiy’nin adımına rağmen pozisyonunu koruyarak, "Petrol yoksa para da yok" mesajını yineledi.
Trump’ın yardım çağrısı ve NATO tehdidi
Zirvenin bir diğer önemli başlığı ise Orta Doğu’daki çatışmaların küresel yansımaları olacak.
ABD Başkanı Donald Trump’ın geçen hafta Avrupalı müttefiklerinden İran tarafından kapatılan Hürmüz Boğazı’nın açılması için askeri yardım istemesi, Avrupa başkentlerinde soğuk duş etkisi yarattı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa’nın onayı veya BM kararı olmadan başlatılacak bir askeri çatışmaya taraf olmayacaklarını belirterek, "Fransa, mevcut koşullarda Hürmüz Boğazı’nı açma operasyonlarına katılmayacaktır," dedi.
Trump ise müttefiklerinin bu tutumuna, ABD'nin kimsenin yardımına ihtiyacı olmadığını söyleyerek ve Kongre onayı olmadan NATO'dan çekilme imasında bulunarak sert tepki gösterdi.
AB liderleri perşembe günü Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisini yeniden tesis etmek için diplomatik çözüm yollarını arayacak. Görüşmelere öğleden sonra BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de katılacak.
Enerji ve ETS tartışması: AB ikiye bölündü
Ekonomik rekabet gücünü artırmayı hedefleyen AB liderleri, 2022'den bu yana yüksek seyreden enerji fiyatları konusunda ise derin görüş ayrılıkları yaşıyor. Tartışmaların odağında, kirletici endüstrilerin karbon salımlarına fiyat biçen Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) yer alıyor.
İtalya, Polonya, Macaristan ve Yunanistan’ın da dahil olduğu bir grup ülke, ETS’nin ekonomiye ağır bir yük getirdiğini ve şirketlerin enerji faturalarını düşürmesini engellediğini savunuyor.
Buna karşılık Hollanda, Fransa, İspanya ve İskandinav ülkelerinin başını çektiği diğer grup, ETS’nin yeşil enerjiye geçiş için vazgeçilmez bir araç olduğunu vurguluyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, zirve öncesinde liderlere gönderdiği mektupta ETS mekanizmasının arkasında durduğunu belirtti ancak piyasadaki aşırı dalgalanmalarla mücadele etme sözü verdi.
Brüksel, yüksek faturalara karşı kısa vadeli çözüm olarak vergi indirimleri veya sübvansiyonları önerse de, yapısal reformlar konusundaki belirsizlik sürüyor.