Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri, kritik komite oylamasıyla AB-ABD ticaret anlaşmasının uygulanmasına bir adım daha yaklaşırken, Washington ile yaşanan gerilim sürüyor.
Avrupa Parlamentosu’nun ticaret komitesi, perşembe günü yaptığı oylamada Avrupa Birliği’nin ABD’den ithal edilen ürünlere uyguladığı gümrük vergilerini sıfıra indirme planını kabul etti.
REKLAM
REKLAM
Karar, Temmuz 2025’te Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile ABD Başkanı Donald Trump arasında varılan ve 'Turnberry anlaşması' olarak bilinen ticaret mutabakatının uygulanmasının önünü açıyor.
AB’li milletvekilleri, son haftalara kadar anlaşmanın uygulanmasına direnç göstermişti. Bu gecikmede, Washington yönetiminin yeni gümrük vergileri ve Grönland üzerinden yaşanan siyasi gerilimler etkili oldu.
Öte yandan ABD Yüksek Mahkemesi’nin şubat ayında aldığı bir kararla, 2025’te uygulamaya konulan bazı ABD tarifeleri hukuka aykırı bulunmuştu. Bu karar da taraflar arasındaki ticaret ilişkilerini yeniden şekillendirdi.
Komitede yapılan oylamada düzenleme 29 oyla kabul edildi. Bu adımla birlikte AB’nin ABD’den ithal edilen sanayi ürünlerinin büyük bölümünde gümrük vergilerini kaldırması bekleniyor.
Ancak anlaşma, bazı çevrelerce “dengesiz” olarak nitelendiriliyor. Buna göre ABD, AB ürünlerine yüzde 15 oranında gümrük vergisi uygulamaya devam ederken, AB kendi tarifelerini kaldırmayı ve ABD’ye yatırımları artırmayı kabul etti.
Uzmanlar, anlaşmanın Beyaz Saray’ın korumacı ticaret politikalarının yarattığı baskı altında şekillendiğine dikkat çekiyor.
Nihai onay için süreç devam ediyor
Perşembe günkü oylama, Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurulu’nda nihai onayın önünü açtı. Ancak AB milletvekillerinin üye ülkelerle uygulamaya ilişkin yasal düzenlemeler üzerinde uzlaşması gerektiği için sürecin nisan ya da mayıs ayına sarkabileceği belirtiliyor.
Parlamentoda sunulan bazı değişiklik önerilerinin ise müzakereleri zorlaştırabileceği ifade ediliyor. Bunlar arasında, anlaşmanın yenilenmemesi halinde 18 ay sonra AB tarifelerinin yeniden devreye girmesini öngören bir “süre sonu” maddesi (sunset clause) ile vergi indirimlerini ABD’nin taahhütlerini yerine getirmesi şartına bağlayan bir “başlangıç” maddesi (sunrise clause) yer alıyor.
AP milletvekilleri, anlaşmaya yönelik itirazlarını salı günü ABD’den gelen baskı ve Avrupa Komisyonu’nun süreci ilerletme çağrısı sonrası geri çekti.
Milletvekilleri, ABD yönetiminin Yüksek Mahkeme kararının ardından yeni gümrük vergileri getirmesi nedeniyle anlaşmanın uygulanmasına dair daha fazla netlik talep ediyordu. Washington’un geçen hafta AB ürünlerine yönelik yeni incelemeler başlatması da Avrupa’da faaliyet gösteren şirketler açısından öngörülebilirlik endişelerini artırdı.
ABD tarafında ise sabırsızlık dikkat çekiyor. Yetkililer, AB’nin de aynı şekilde hareket etmesi halinde anlaşmaya bağlı kalacaklarını ve özellikle havacılık gibi bazı sektörlerin bu kapsamda korunacağını vurguluyor.
ABD’nin AB Büyükelçisi Andrew Puzder, Salı günü yaptığı açıklamada, AB’nin süreçlerini takip etmesi gerektiğini anladıklarını ancak “altı buçuk ayın ardından artık anlaşmanın tamamlanmasının zamanı geldiğini” belirtti.
Puzder, anlaşmanın hayata geçirilmesinin ekonomik iş birliği ve ortak güvenlik açısından önemli fırsatlar yaratacağını ifade etti.