Eski NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, Trump’ın NATO müttefiklerine yönelik tavrını 'acı verici' diye nitelendirdi. Avrupa’nın ABD’nin güvenlik mimarisine bağımlılığı azaltmak için hızla harekete geçmesi gerektiğini söyleyen Rasmussen, Avrupa yapımı silahlara öncelik verilmesini savundu.
Euronews'un sabah programı Europe Today'e konuşan Eski NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, Avrupa'nın ABD'nin güvenlik çerçevesinden hızla bağımsız hale gelmesi gerektiğini ve mümkün olan yerlerde gelecekteki savunma tedariklerinde Avrupa yapımı silahları tercih etmesi gerektiğini belirtti.
REKLAM
REKLAM
Rasmussen, "Bunu, çok başarılı bir ittifakın tarihinde NATO'nun karşı karşıya kaldığı en büyük zorluk olarak görüyorum," dedi ve ekledi: "Biz Avrupalılar, kendi ayaklarımız üzerinde durabilmemiz gerektiği sonucuna varmalıyız."
"Bu nedenle savunmamızı güçlendirmeli ve güçlü bir Avrupa savunma ayağı inşa edebilecek gönüllüler koalisyonu temelinde ilerlemeliyiz," diye konuştu.
İran’daki savaş, Avrupa’nın normal şartlarda satın aldığı ABD askeri stoklarının ciddi biçimde tükenmesi nedeniyle kıtanın savunma cephaneliğini yeniden doldurma kapasitesini tehdit etti.
Bu durum da Avrupa’nın, Rusya’ya karşı sahada savaşan Ukrayna ordusuna yeterli silah ve önleyici füze sağlama kapasitesini daha da zorladı.
Haberlere göre Pentagon, Avrupa ülkelerinin Ukrayna’da kullanılmak üzere satın aldığı silahları İran’a yönlendirmeye de hazırlanıyor.
NATO’nun mevcut Genel Sekreteri Mark Rutte ile ittifakın en üst düzey askeri komutanı Alexus Grynkewich de kısa süre önce Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile yaptıkları görüşmede, Avrupa’nın kendi askeri sanayi altyapısını çok daha hızlı güçlendirmesi gerektiğini vurguladı. Bir NATO kaynağı bunu Euronews’a doğruladı.
Rasmussen, "Silah ve mühimmat nerede varsa şu anda oradan almalıyız, çünkü zaman kritik önemde. Ama aynı zamanda yalnızca ABD gibi dış aktörlere değil, diğer ülkelere olan bağımlılığımızı da azaltmalıyız," dedi.
Nihayetinde Avrupa’nın "saf olmaması" gerektiğini söyleyen Rasmussen, bazı koşullarda "Amerikan yapımı veya başka ülkelerin üretimi yerine Avrupa silah ve mühimmatına öncelik verilmesini" tavsiye edeceğini belirtti.
Fransa’nın da aralarında bulunduğu bazı Avrupalı NATO ülkeleri, Trump yönetimi altında transatlantik ilişkiler gerilmeyi sürdürürken, Beyaz Saray’a bağımlılığı azaltmak amacıyla Avrupa’nın ABD silah ve ekipmanları yerine Avrupa menşeli savunma sistemlerini seçmesi gerektiğini savunuyor.
Rasmussen, NATO Genel Sekreterliği görevinden önce 2001-2009 yılları arasında Danimarka Başbakanı olarak görev yaptı. Bu dönem, El Kaide’nin ABD’de 11 Eylül saldırılarına yanıt olarak Washington’ın Afganistan savaşını yürüttüğü yıllara denk geliyordu.
Danimarka o dönemde ABD’nin en önemli müttefiklerinden biriydi. Danimarka’nın askeri kayıpları ve ölümleri kişi başına düşen oran bakımından ABD ile benzer düzeydeydi.
Rasmussen, kendi ülkesi ile ABD arasındaki ilişkilerin bugünkü durumu sorulduğunda bunun "acı verici" olduğunu söyledi.
"Benim için bu çok acı verici bir süreç oldu. Çocukluğumdan beri ABD'ye hayranlık duydum. ABD’yi özgür dünyanın doğal lideri olarak görüyordum. Danimarka Başbakanı olarak dönemin Başkanı George W. Bush ile yakın çalıştım."
Eski NATO şefi, "ABD’ye olan bağımlılığımızı azaltmamız gerektiği sonucuna varmak acı verici oldu. Ama bugün durum bu," diye ekledi.
Rasmussen, 77 yıllık NATO ittifakının geleceğinin ocak ayında Trump’ın Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bir bölge ve dünyanın en büyük adası olan Grönland’ı "alacağını" söylemesiyle şüpheye düştüğünü belirtti.
Trump planını ilerletmiş olsaydı bunun nihayetinde ittifakı sona erdireceğine vurgu yapan Rasmussen, "Bir kolektif savunma örgütü içindeki en büyük müttefikin liderinin, başka bir müttefiki topraklarını zorla ele geçirme amacıyla tehdit etmesi duyulmuş bir şey değildi... Bu gerçekleşseydi NATO’nun sonu olurdu," dedi.
O tarihten bu yana Trump ile diğer NATO müttefikleri arasındaki ilişkiler daha da kötüleşti. Bunun nedeni, müttefiklerin şubat ayında İran’a yönelik saldırıları başlatan Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvence altına alınması konusunda yardım çağrılarına olumlu yanıt vermemesi oldu.
Dünyadaki petrolün yüzde 20’sini taşıyan en kritik su yollarından biri olan boğaz, o tarihten bu yana İran tarafından kapatıldı ve şimdi de ABD ablukası altında bulunuyor.
İngiltere, Almanya, Fransa liderleri ile Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Trump’a yardım etmeyi açıkça reddetti. Bu liderler, NATO’nun savunma amaçlı bir ittifak olduğunu ve bir saldırı savaşına katılmak zorunda olmadıklarını söyledi.
Rasmussen’e göre bu tavır Beyaz Saray’ı daha da öfkelendirdi ve Trump’a NATO’nun müttefiklerini desteklemediği yönünde kendi anlatısını kurma fırsatı verdi.
Ancak eski NATO şefi, Avrupa’nın bu durumu düzeltmek için bir fırsatı olduğunu söylüyor. Buna göre Avrupa, Ukrayna için güvenceler ve Avrupa mallarına yönelik dalgalı tarifeler olmadan daha istikrarlı bir ticaret ilişkisi karşılığında yardım teklif edebilir.
Rasmussen, "Avrupa bu durumu, Avrupa ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ilişkiyi değiştirmek için bir kaldıraç olarak kullanmalı," dedi.
Euronews’tan Shona Murray’e konuşan Rasmussen, "Başkan Trump’la onun bizimle konuştuğu şekilde konuşmalıyız. Başta yapılan hatayı düzeltmeyi ve bundan Avrupa için mümkün olan en iyi sonucu çıkarmayı öneriyorum," ifadelerini kullandı.