Avrupalı şirketlerde 1.000'den fazla yönetici, Avrupa’nın yapay zeka altyapısına ilişkin derin endişe duyuyor. Güvenilir ve uygun maliyetli enerji ile güvenli ve istikrarlı bağlantı ihtiyacı kilit unsur olarak görülüyor.
Yapay zekâ (AI) patlaması sektörler genelinde yayılıyor. Şirketler hızla yapay zekâyı benimserken, giderek daha fazla kişi de onu günlük yaşamında kullanıyor. Yapay zekâ devleri, yetenekleri sürekli genişleyen yeni sürümler yayımlıyor.
REKLAM
REKLAM
Peki ya altyapı? Dünya bu yapay zekâ dalgasına hazır mı?
Telekomünikasyon şirketi Nokia’nın yakın tarihli bir çalışması Avrupa’nın henüz hazır olmadığını gösteriyor.
Avrupa’daki teknoloji ve iş dünyası liderlerinin ezici çoğunluğu, mevcut ağların yapay zekâ süper döngüsünün taleplerini karşılamak için önemli yükseltmeler ve yatırımlar gerektireceğine inanıyor.
İşletmelerin üçte ikisi zaten yapay zekâ kullanıyor
Anket, Avrupalı şirketlerin üretkenliği ve inovasyonu artırmak için yapay zekâyı kritik gördüğünü ortaya koyuyor. Şirketlerin üçte ikisi (yüzde 67) yapay zekâyı en azından kısmen kullanırken, dörtte biri (yüzde 15) pilot projeler yürütüyor. Yöneticiler artık birçok alanda yapay zekâ odaklı dönüşümü hedefliyor.
Avrupa şirketlerinde kısa vadeli yapay zekâ kullanım alanlarına bakıldığında yüzde 63 ile siber güvenlik ilk sırada yer alıyor. Bunu iş süreçlerinin otomasyonu (yüzde 57) ve yapay zekâ ajanları ile sohbet botlarını içeren müşteri hizmetleri (yüzde 55) izliyor.
Diğer kullanım alanları arasında ürün geliştirme ve inovasyon (yüzde 48), öngörüsel analiz ve karar alma (yüzde 48), robotik ve akıllı sistemler (yüzde 44) ile tedarik zinciri ve lojistik optimizasyonu (yüzde 44) yer alıyor.
En büyük zorluk: Yapay zekâ altyapısı
"Yapay zekâ, Avrupa interneti için çok büyük (AI is too big for the European internet)" başlıklı Nokia raporuna göre yatırım, yetenek ve enerji kısıtları kritik olmaya devam etse de asıl sorun yapay zekâ altyapısının kendisinde yatıyor.
Raporda, "Bugün kıtanın dijital omurgası yapay zekâ için uygun değil. Yüksek performanslı bağlantı parçalı ve güvenlik açıkları var," denildi.
Enerji, yapay zekâ altyapısındaki temel kısıt olarak öne çıkıyor
Yapay zekâ yatırımlarından sorumlu binden fazla Avrupalı yöneticiyle yapılan ankete dayanan rapora göre Avrupa’nın yapay zekâ altyapısındaki en büyük sınırlayıcı unsur enerji.
Katılımcılar arasında teknoloji ve iş dünyası karar vericileri, telekom ve veri merkezi altyapı sağlayıcıları ile operasyonlarına yapay zekâyı entegre etmeyi planlayan şirket ve kuruluşlar yer aldı.
Raporda, "Avrupa’nın teknolojiyi büyük ölçekte uygulama kapasitesi, enerji üretimi ve elektrik şebekesinin sınırlarına çarpıyor," ifadesi yer alıyor.
Yöneticilerin yaklaşık onda dokuzu (yüzde 87) Avrupa’nın enerji altyapısının yapay zekâ talebine yetişemeyeceğinden endişe ediyor. Yüzde 57’si ise altyapının ciddi risk altında olduğunu ya da şimdiden zorlanma belirtileri gösterdiğini söylüyor.
Bu baskılar şimdiden hissediliyor. Şirketlerin beşte biri (yüzde 21) enerji kısıtlarının yapay zekâ projelerini doğrudan geciktirdiğini belirtirken, yüzde 28’i proje takvimini veya yer seçimini değiştirmek zorunda kaldığını ifade ediyor.
Yaşlanan altyapıyla bağlantılı yüksek enerji maliyetleri de başka bir endişe kaynağı. Şirketlerin çoğu (yüzde 52) Avrupa’daki enerji fiyatlarının küresel rakiplere kıyasla şimdiden rekabetçi olmadığını söylüyor.
Yöneticilerin yüzde 40’ı izin süreçlerindeki gecikmelere, yüzde 35’i ise yetersiz şebeke kapasitesi veya yenilenebilir enerjiye sınırlı erişime dikkat çekiyor.
Beş şirketten üçü daha ucuz enerji için taşınmayı değerlendiriyor
Daha da önemlisi, Avrupa şirketlerindeki yöneticilerin her beşinden üçü (yüzde 61), veri yoğun bazı operasyonları daha ucuz enerji bulunan bölgelere taşımayı değerlendiriyor ya da bunu çoktan yaptı.
Yüzde 21’i taşınmayı gündemine aldığını ancak henüz adım atmadığını söylerken, yalnızca yüzde 16’sı enerjiye erişimden bağımsız olarak yerinde kalmayı planlıyor.
Raporda, “ABD’de yapay zekâ ve veri merkezi şirketleri projeleri için enerji güvence altına almak amacıyla nükleer santrallerle doğrudan anlaşmalar yaparken, Avrupa’nın ciddi şekilde geride kaldığı görülüyor,” denildi.
İnternet güvenilirliği de büyük bir endişe
Yapay zekâ uygulamaları bağlantı altyapısı üzerinde ağır yük oluşturuyor ve bu baskı şimdiden hissediliyor. Şirketlerin yarısından fazlası (yüzde 54), artan yapay zekâ ve veri trafiğine bağlı gecikme, kesinti veya bant genişliği sorunları gibi zayıf ağ performansı yaşadığını bildiriyor.
Yüzde 16’sı bu aksaklıkların operasyonları somut biçimde etkilediğini belirtiyor. Şirketlerin büyük çoğunluğu (yüzde 77), yapay zekâyı büyük ölçekte yaygınlaştırmaya başlamadan önce bile bağlantı sorunları yaşadığını söylüyor.
Yapay zekâ iş yükleri arttıkça internet güvenilirliği sorulduğunda, Avrupalı şirket yöneticilerinin yüzde 86’sı endişeli olduğunu ifade etti. Bu da çoğunluğun mevcut ağların yaygın yapay zekâ kullanımını kaldırmaya hazır olmadığına inandığını gösteriyor.
Küresel veri trafiği patlayacak
Projeksiyonlara göre küresel veri trafiği 2033’e kadar beş ila dokuz kat artacak ve bu durum zaten zorlanan Avrupa ağları üzerinde eşi görülmemiş bir baskı yaratacak.
Raporda, "Dayanıklı ve güvenli ağlar kararlı biçimde kurulmadıkça Avrupa, altyapı ve standartlarda başkalarına bağımlı bir ‘yapay zekâ kullanıcısı’ olarak kalma riski taşıyor; ‘yapay zekâ üreticisi’ haline gelemeyebilir," denildi.
Egemenlik de altyapının parçası
Rapora göre egemenlik dijital güvenin temeli haline geldi ve güvenlik bunun sağlanmasında kilit unsur olarak görülüyor.
Egemenlik, Avrupa şirketleri için en önemli önceliklerden biri.
Yüzde 86’sı verilerin ve kontrolün Avrupa içinde kalmasını çok ya da son derece önemli görüyor. Yüzde 73’ü ise altyapı planlamasında egemenliği kritik bir faktör sayıyor.
Avrupalı şirketler ne istiyor?
Yöneticiler bu sorunların çözümü için pazarlar arasında daha basit ve tutarlı düzenlemeler, spektruma daha hızlı erişim ve birleşmelere izin verecek rekabet kurallarında değişiklik talep ediyor.
Ayrıca enerji verimli ve yapay zekâya hazır ağlara sektör genelinde yatırım yapılması gerektiğini vurguluyorlar.