Dört astronotu taşıyan Orion kapsülü, cumayı cumartesiye bağlayan gece Pasifik Okyanusu’na iniş yaparak görevi resmen sonlandıracak.
NASA’nın yarım asrı aşkın süre sonra gerçekleştirdiği ilk insanlı Ay görevi olan Artemis II, 10 günlük tarihi yolculuğunu tamamlayarak Dünya’ya dönüş aşamasına geçti.
REKLAM
REKLAM
Dört astronotu taşıyan Orion kapsülü, cumayı cumartesiye bağlayan gece Pasifik Okyanusu’na iniş yaparak görevi resmen sonlandıracak. Bu görev, yalnızca teknik bir test uçuşu değil, aynı zamanda insanlığın Ay’a kalıcı dönüşü ve Mars hedefi için kritik bir dönüm noktası olarak görülüyor.
Tarihi yolculuğun sonu
Artemis II kapsülünün, Kaliforniya açıklarında Pasifik Okyanusu’na iniş yapması planlanıyor. Görev boyunca yaklaşık 1,1 milyon kilometre yol kat eden ekip, inişin ardından ABD Donanması tarafından kurtarılacak.
Bu iniş, uzay yolculuğunun en riskli aşamalarından biri. Orion kapsülü atmosfere saniyede yaklaşık 11 kilometre hızla girerken dış yüzeyi plazma ateşiyle kaplanıyor. Bu süreçte sıcaklıklar 2 bin 700 ila 2 bin 800 derece seviyelerine çıkıyor ve kapsül kısa süreliğine iletişim kesintisi yaşıyor. Astronotlar ise yaklaşık 4G’lik kuvvete maruz kalıyor.
Space.com'a göre, iniş öncesinde kapsülün servis modülü ayrılıyor ve atmosfere girerken yanarak yok oluyor. Ardından karmaşık bir paraşüt sistemi devreye giriyor: Önce küçük denge paraşütleri, sonra büyük ana paraşütler açılıyor ve kapsülün hızı saatte yaklaşık 27 kilometreye kadar düşürülüyor.
Saat saat iniş planı
Türkiye saatiyle Artemis II mürettebatının iniş planları şu şekilde:
- 18:35: Mürettebatın uyanışı
- 00:05: Yeniden giriş hazırlığı. Mürettebat atmosfere giriş kontrol listesini uygulamaya başlıyor.
- 01:30: NASA yayını başlıyor.
- 02:33: Modül ayrılması. Mürettebat modülü ve hizmet modülü birbirinden ayrılıyor.
- 02:37: "Raise Burn" manevrası. Güvenli iniş için kapsülün konumunu ayarlayan kritik ateşleme.
- 02:53: Atmosfere giriş. Orion kapsülü Dünya atmosferine giriş yapıyor.
- 03:07: Okyanusa iniş. Kapsülün okyanusa iniş anı.
- 04:06: Mürettebat tahliyesi. Ekibin kapsülden çıkarılması için hedeflenen zaman.
- 04:35: Gemiye varış ve yayın sonu. Mürettebat kurtarma gemisine ulaşıyor ve NASA yayını sona eriyor.
- 05:30: Basın toplantısı.
İnsanlığın en uzak yolculuğu
Artemis II, insanlı uzay uçuşları tarihinde yeni bir rekor kırdı. Görev, daha önce Apollo 13 tarafından kırılmış olan “Dünya’dan en uzak mesafe” rekorunu geride bıraktı.
Mürettebat Komutan Reid Wiseman, Pilot Victor Glover, Görev uzmanı Christina Koch ve Görev uzmanı Jeremy Hansen'den oluşuyor.
Bu ekip aynı zamanda sembolik açıdan da önemli: Christina Koch Ay yörüngesine giden ilk kadın, Victor Glover da bu yolculuğu yapan ilk siyah astronot, Jeremy Hansen ise Ay çevresine ulaşan ilk Kanadalı astronot oldu.
Ay’ın etrafında 'serbest dönüş'
Artemis II, Ay’a iniş yapmadı; bunun yerine “serbest dönüş yörüngesi” adı verilen bir rota izledi. Bu yöntemde uzay aracı Ay’ın yerçekimini kullanarak otomatik olarak Dünya’ya geri yönlendiriliyor.
Orion kapsülü yaklaşık dört gün Ay’a yolculuk yaptı, Ay’ın arkasından geçerek yerçekimi desteği aldı ve dört gün süren dönüş yolculuğuna girdi.
Riskler ve teknik sorunlar: Helium sızıntısı ve ısı kalkanı
Görev genel olarak sorunsuz ilerlese de bazı teknik detaylar dikkat çekti. Ars Technica'ya göre, Orion’ın servis modülünde düşük seviyeli bir helyum sızıntısı tespit edildi. Bu gaz, yakıtın motorlara iletilmesi için kullanılıyor. NASA, sızıntının görev güvenliğini etkilemediğini ve sistemin normal çalıştığını açıkladı.
Bu sorun, görev sırasında özel testlerle incelendi. Servis modülü atmosfere girişten önce ayrılıp yok olacağı için mühendislerin parçayı doğrudan inceleme şansı olmayacak. Ancak elde edilen veriler, gelecekteki görevler için tasarım değişikliklerine yol açabilir.
Bir diğer kritik başlık ise ısı kalkanıydı. Artemis I görevinde kalkanın bazı parçaları beklenmedik şekilde aşınmıştı. Bu nedenle Artemis II’de kapsülün atmosfere giriş açısı değiştirildi. Daha “yumuşak” bir giriş profili tercih edilerek aşırı ısınma ve basınç riskleri azaltıldı.