32 ülkeden 500'den fazla delege, uydu teknolojilerinin tarımda, su yönetiminde ve çevresel izlemede kullanımını vurgulayan 2026 Uzay Teknolojisi Konferansı'nda buluştu.
Bu hafta Özbekistan'da düzenlenen bir uzay teknolojileri konferansında 32 ülkeden 500'den fazla delege bir araya geldi; etkinlik, uydu teknolojilerinin Orta Avrasya genelinde tarım, su yönetimi ve çevresel izleme alanlarında nasıl kullanıldığını gözler önüne serdi.
REKLAM
REKLAM
Küresel uzay ekonomisinin 2030'a kadar öngörülen 1 trilyon dolar (880 milyar avro) büyüklüğüne yaklaşmasıyla, bölge ülkeleri uzayı giderek bir rekabet alanı olarak değil, işbirliği için pratik bir araç olarak kullanıyor.
Bölgesel uzay programlarına katılan temsilciler ve şirketlere göre uydu teknolojileri, gıda güvenliği, su yönetimi, çevresel izleme ve dijital bağlantı gibi ortak bölgesel sorunların çözümünde şimdiden kullanılıyor.
Bu değerlendirmeler, ulusal uzay ajansları, hükümet temsilcileri, uydu operatörleri ile Airbus, Eutelsat, SES, Capella Space, Planet Labs, Hydrosat ve Axiom Space'in de aralarında bulunduğu özel şirketleri bir araya getiren beşinci Orta Avrasya Uzay Teknolojileri Konferansı'nda (STC 2026) yapılan tartışmalara dayanıyor.
Dünya gözlemi, uydu haberleşmesi ve coğrafi bilgi sistemleri alanlarındaki teknolojiler tanıtılırken, bölgesel işbirliği ve ticari geliştirme odaklı ikili görüşmeler de yapıldı.
Ulusal hedeflerden ortak altyapıya
UzCosmos'a göre Özbekistan, uydu tabanlı izleme sistemlerini tarıma, çevre korumaya ve jeoloji çalışmalarına entegre ediyor.
"Bölgemizde daha önce böyle bir platform yoktu" diyen UzCosmos Başkan Yardımcısı Muhiddin Ibragimov, Özbekistan'ın son beş yılda uzay sanayisini geliştirme konusunda önemli ilerleme kaydettiğini vurguladı.
Planlar arasında 2028'de Uluslararası Astronotik Kongresi'ne ev sahipliği yapmak, ülkenin ilk astronotunu uzaya göndermek ve ulusal bir uydu takımyıldızı geliştirmek ile uzay eğitimini okullara entegre etmek yer alıyor.
Kazakistan ise ulusal kurumları ve ortak projeler, veri paylaşımı, uzman eğitimi gibi uluslararası ortaklıklar aracılığıyla Dünya gözlemi, uydu haberleşmesi ve bilimsel araştırma kapasitesini genişletiyor.
Ülke, Baykonur Uzay Üssü gibi altyapılardan yararlanırken bir yandan da uzay durumsal farkındalık sistemleri geliştiriyor.
Azerbaycan ise Azercosmos aracılığıyla, sınırlarının ötesinde telekomünikasyon hizmetleri sunarak ve dijital erişim ile uzay destekli ekonomik kalkınmaya yönelik uluslararası girişimlere katılarak, uydu tabanlı bağlantıda bölgesel bir sağlayıcı olma konumunu güçlendiriyor.
Her iki ülkeden yetkililer, gelecekteki büyümenin yalnızca uydu fırlatmaya değil, aynı zamanda uzay teknolojilerinin iletişimden çevresel izlemeye ve veri odaklı hizmetlere kadar gerçek ekonominin farklı alanlarına entegrasyonuna bağlı olduğunu vurguladı.
Eğitim ve uzun vadeli kapasite
Uluslararası Astronotik Federasyonu İcra Direktörü Christian Feichtinger, Özbekistan'daki ilerlemenin dikkat çekici olduğunu söyledi.
"Önümüzdeki yıllarda dünyanın en büyük uzay buluşmalarından birine ev sahipliği yapmak, ülkeyi ve daha geniş bölgeyi küresel ölçekte güçlü biçimde konumlandıracak" dedi.
"Bu adım, yeni ortaklıklar yaratacak, inovasyonu teşvik edecek ve küresel uzay ekosistemine entegrasyonu derinleştirecek."
Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı'ya göre öne çıkan gelişme, eğitime artan vurgu.
"Burada birkaç üniversiteyi ziyaret ettim ve gençlerin hazırlanmasına ne kadar önem verildiğini görmek ilham verici" dedi.
"Ülkeler uzay alanındaki potansiyellerini tam anlamıyla hayata geçirmek istiyorsa bu adımlar hayati önem taşıyor."
Veri ve hizmetlere özel sektör yön veriyor
Hükümetlerin yanı sıra özel şirketler de veri, altyapı ve ticari hizmetler aracılığıyla uzay ekonomisinin şekillenmesinde giderek daha büyük rol oynuyor.
Planet Labs, dünyanın en büyük Dünya gözlem uydu takımyıldızlarından birini işletiyor ve hükümetlerin ürünleri izlemek, su kaynaklarını yönetmek ve çevresel risklere karşı hızlı yanıt vermek için kullandığı günlük görüntüler sağlıyor.
Capella Space, hava koşulları ya da günün saati ne olursa olsun veri toplanmasına imkân veren yüksek çözünürlüklü radar görüntüleri sunuyor.
Hydrosat, tarımda su stresini ölçmek için termal görüntüleme kullanıyor; bu konu, Orta Asya genelinde giderek daha fazla önem kazanıyor.
Axiom Space ise özel misyonların alçak Dünya yörüngesine erişimini genişletmeyi hedefleyen ticari uzay istasyonları geliştiriyor.
Yetkililer ve sektör temsilcileri, ortak projeler, veri paylaşımı ve sınır ötesi hizmetlerin yaygınlaşmasıyla Orta Avrasya'daki uzay faaliyetlerinde işbirliğinin merkezi bir unsur haline geldiğini söylüyor.
Bölgedeki büyümenin ise giderek daha fazla haberleşme, çevresel izleme ve veri hizmetleri gibi somut uygulamalarla bağlantılı olduğunun altını çiziyorlar.