Yeni bir Fransız araştırması, çocukların mısır gevreği, hamur işleri, ekmek ve balık gibi günlük gıdalarla yüksek düzeyde ağır metallere ve akrilamide maruz kaldığı uyarısında bulunuyor.
Fransa'daki çocukların, günlük beslenmeleri yoluyla yüksek düzeyde ağır metal ve diğer kimyasal kirleticilere maruz kaldığı konusunda araştırmacılar uyarıda bulunuyor.
REKLAM
REKLAM
Fransa Gıda, Çevre ve İş Sağlığı Güvenliği Kurumu (ANSES) tarafından yürütülen ve EAT3 olarak bilinen yeni bir çalışmaya göre kadmiyum, alüminyum ve cıva sağlık riski oluşturuyor; kurşun ile yiyecekler yüksek sıcaklıklarda pişirildiğinde oluşan bir bileşik olan akrilamid de endişe verici.
"Bu ilk sonuçlar, TDS3'ün (Toplam Diyet Araştırması) birinci bölümünü oluşturuyor" diyen çalışmanın eş koordinatörü Morgane Champion, şöyle devam etti: "Diğer gıda kirletici gruplarına ilişkin bölümler önümüzdeki birkaç yıl içinde yayımlanacak… Her bir grup için, esas olarak kirleticilere maruziyeti azaltmayı hedefleyen özel tavsiyeler hazırlayacağız."
Sonuçlar, Avrupa genelindeki daha geniş gıda kirliliği kaygılarını da yansıtıyor.
Çalışma nasıl yürütüldü?
Araştırmacılar, Mayıs 2021 ile Ağustos 2022 arasında Fransa'nın Hérault, Loiret ve Puy-de-Dôme bölgelerindeki süpermarket ve pazarlardan 700'den fazla gıda örneği topladı.
Bu örnekler, tipik Fransız beslenme düzeninin yüzde 90'ından fazlasını temsil ediyordu ve kirletici maddeler açısından test edilmeden önce, tüketilecekleri biçimde hazırlandı.
Sonuçlar daha sonra gıda tüketim verileriyle birleştirilerek toplumun maruziyet düzeyi ve sağlık riskleri tahmin edildi.
Kirleticiler nerede bulunuyor?
Kadmiyum başlıca kahvaltılık gevreklerde, alüminyum hamur işleri ve tatlı bisküvilerde, kurşun ekmekte, cıva balıklarda, akrilamid ise kızartılmış ve sote patateslerde tespit edildi.
Bazı metallerin ortalama düzeyleri önceki araştırmalara kıyasla düşmüş olsa da, tahıllar (özellikle kahvaltılık gevrekler), hamur işleri ve makarna gibi bazı gıdalar beslenme yoluyla maruziyetin başlıca kaynakları olmaya devam ediyor.
Çalışmanın eş koordinatörlerinden Véronique Sirot, "Bazı gıdalar, özellikle de hamur işleri ve bisküviler, bu iz metalleri içermekle kalmıyor, aynı zamanda besleyici değerleri de düşük" diye belirtti.
Sebzelerde bazı metallerin düzeyi bir miktar daha yüksek çıktı; ancak bunun "sebze tüketmenin tartışmasız besinsel faydalarını hiçbir şekilde sorgulatmadığını" vurguladı.
Kadmiyum açısından, üç yaşın üzerindeki çocukların yüzde 23 ila 27'sinin tolere edilebilir günlük alım düzeyini aştığı belirlendi. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi'ne (EFSA) göre kadmiyum böbrek fonksiyonlarını etkileyebiliyor.
Çocukların yüzde 76'sı, yetişkinlerin ise yüzde 39'u, toksik referans değerin üzerindeki düzeylerde alüminyuma maruz kaldı.
Balıklardaki cıva düzeyleri ise önceki çalışmalara kıyasla büyük ölçüde değişmedi.
Champion, "Gıda zincirinin sonunda yer alan orkinos gibi yırtıcı balıklarda metilcıva konsantrasyonu en yüksek düzeyde. Ancak balık tüketiminin de tartışmasız bir besinsel faydası var" dedi.
"Haftada biri yağlı balık olmak üzere iki porsiyon balık tüketilmesini ve tür ile tedarik kaynağının çeşitlendirilmesini öneriyoruz."
Bazı iyileşmeler gözlendi
Kurşuna maruziyet, önceki çalışmalara göre çocuklarda yüzde 27, yetişkinlerde ise yüzde 49 azaldı; ANSES bunu kurşunlu benzinin, boyalardaki ve su borularındaki kurşunun yasaklanması gibi halk sağlığı politikalarına bağlıyor.
Sirot, "Kurşuna maruziyetimizde su halen başlıca etkenlerden biri olsa da tek kaynak değil; ekmek ve sebzeler de rol oynuyor, yetişkinler için buna alkollü içkiler de ekleniyor" dedi.
Kahve gibi temel gıdalarda akrilamid düzeyleri de düştü, ancak toplam maruziyet hâlâ yüksek.
Avrupa genelinde artan kaygılar
ANSES raporunun bulguları, Avrupa genelinde artan endişeleri yansıtıyor. EFSA'ya göre arsenik, kadmiyum, kurşun ve cıva gibi ağır metaller gıdalarda, özellikle de deniz ürünlerinde yaygın olarak bulunuyor.
EFSA, inorganik arsenikin "cilt lezyonları, kanser, gelişimsel toksisite" ile "kardiyovasküler hastalıklar, anormal glikoz metabolizması ve diyabet" arasındaki bağlantısı nedeniyle özel bir risk oluşturduğunu vurguluyor.
Yırtıcı balıklardaki cıva, çift kabuklu yumuşakçalardaki kurşun ve kabuklu deniz ürünlerindeki kadmiyum da, özellikle toksik etkilere karşı en hassas gruplar olan hamile kadınlar ve çocuklar açısından başlıca endişe konuları olmayı sürdürüyor.