Et içermeyen diyetler ve kanser üzerine bugüne kadar yapılmış en kapsamlı araştırmaya göre, vejeteryan beslenenlerin bazı yaygın kanser türlerine yakalanma riski daha düşük.
Yeni bir araştırmaya göre vejetaryen beslenme, kanser riskinin daha düşük olmasıyla ilişkilendiriliyor.
REKLAM
REKLAM
British Journal of Cancer dergisinde yayımlanan araştırma, et tüketilmeyen bir beslenme düzenini takip eden kişilerde meme, prostat, böbrek ve pankreas kanseri riskinin azaldığını ortaya koydu.
Dünya Kanser Araştırma Fonu tarafından desteklenen Oxford Population Health bünyesindeki Kanser Epidemiyolojisi Birimi'nden araştırmacılar, üç kıtadan 1,8 milyon kişinin verilerini analiz etti. Bu çalışma, etsiz beslenme biçimleri ile kanser riski arasındaki ilişki üzerine bugüne kadar yapılmış en kapsamlı araştırma olarak niteleniyor.
Araştırmanın baş yürütücüsü Aurora Perez Cornago, “Vejetaryenler, genellikle et yiyenlere kıyasla daha fazla meyve, sebze ve lif tüketiyor ve işlenmiş et yemiyor; bu da bazı kanser türlerinin riskinin daha düşük olmasına katkıda bulunabilir,” dedi.
Çalışmaya göre, et yiyenlerle karşılaştırıldığında vejetaryenlerde multipl miyelom riski yüzde 31, böbrek kanseri riski yüzde 28, pankreas kanseri riski ise yüzde 21 daha düşüktü.
Vejetaryenlerde ayrıca prostat kanseri riski yüzde 12, meme kanseri riski ise yüzde 9 daha düşüktü.
Buna karşılık, yemek borusunun en yaygın kanser türü olan skuamöz hücreli özofagus karsinomu riski iki katına çıktı.
Araştırma ekibi, katılımcıların beslenme alışkanlıklarıyla ilgili bilgi toplayarak onları başlıca beslenme gruplarına ayırdı: Vegan, vejetaryen, pesketaryen, et yiyenler ve işlenmiş ya da kırmızı et değil yalnızca kümes hayvanı eti tüketenler. Katılımcılar daha sonra ortalama 16 yıl boyunca takip edildi.
Diğer etsiz beslenme biçimleri
Araştırmada, uygun şekilde planlanan vejetaryen ve vegan beslenme biçimlerinin sağlıklı ve beslenme açısından yeterli kabul edildiği vurgulandı.
Araştırmacılar, her tür gıdanın tüketildiği karma (omnivor) beslenmeye kıyasla, vejetaryen ve vegan diyetlerin genellikle protein, doymuş yağ ve B12 vitamini gibi bazı mikro besinler açısından daha düşük; diyet lifi ve C vitamini gibi başka besinler açısından ise daha yüksek içerik sunduğunu da belirtti.
Et tüketilmeyen beslenmenin faydaları, yalnızca vejetaryenlikle sınırlı kalmadı.
Pesketaryenlerde meme ve böbrek kanserinin yanı sıra bağırsak kanseri riskinin de daha düşük olduğu görüldü.
Aynı zamanda, kırmızı ve işlenmiş et tüketmeyip yalnızca kümes hayvanı eti yiyenlerde prostat kanseri riskinin daha düşük olduğu belirlendi.
Buna karşın, veganlarda kolorektal kanser riski yüzde 40 daha yüksekti.
Ancak yazarlar, veganlarda gözlenen bu daha yüksek sıklığın İngiltere ve ABD'de görülen az sayıda vakaya dayandığını ve temkinli yorumlanması gerektiğini vurguladı.
Oxford'daki çalışmanın ortak yürütücüsü Tim Key, “Meyve, sebze ve lif içeren gıdaları öne çıkaran ve işlenmiş etten kaçınan beslenme biçimleri, kanser riskini azaltmak için öneriliyor. Çalışmamız, vejetaryen beslenmeyle ilişkili fayda ve riskleri daha iyi anlamaya yardımcı oluyor,” dedi.
Yazarlar, vejetaryen beslenmenin, yenilen gıdalardan ziyade tüketilmeyen gıdalarla tanımlandığını hatırlattı. Vejetaryen diyetler çoğu zaman sağlıklı olduğu düşünülen besinlerden zengin olsa da, çalışmanın hesaba katmadığı yüksek oranda rafine karbonhidratlar gibi daha az sağlıklı gıdaları da fazla içerebiliyor.
Londra'daki Kanser Araştırma Enstitüsü Klinik Kanser Epidemiyolojisi Grubu'ndan, çalışmada yer almayan kıdemli bilim insanı Michael Jones, “Araştırmacılar, tüm vejetaryen veya vegan diyetlerin birbirinin aynısı olmadığını vurguluyor. Bu çalışma, az sayıda ülkeden yapılan araştırmaların birleştirilmesiyle oluşturuldu; dolayısıyla sonuçların tüm vejetaryen veya vegan beslenme türlerine ne ölçüde genellenebileceği net değil” dedi.
Kanser yükü
Avrupa'da kanser, yaklaşık her 20 kişiden 1'ini etkiliyor. Yeni kanser vakalarına ilişkin son tahminler, Avrupa Birliği ülkelerinde 2024 yılında 2,7 milyon yeni vaka ile 2022'ye kıyasla yüzde 1,7'lik bir düşüşe işaret ediyor.
Buna rağmen bölge, dünyadaki en yüksek kanser yüklerinden birine sahip; vakaların yaklaşık yarısını meme, prostat, kolorektal ve akciğer kanserleri oluşturuyor.
Kanser, kadınlara kıyasla erkekleri biraz daha fazla etkiliyor. Yeni kanser vakalarının yüzde 54'ü, kansere bağlı ölümlerin ise yüzde 56'sı erkeklerde görülüyor.