Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Özbekistan’daki yatırım programını genişletiyor; toplam taahhütler 200’den fazla projede 5,9 milyar avroya yaklaşıyor.
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasının geçen hafta açıkladığı bir dizi yatırım, yükselen Orta Asya piyasalarında özel sektör öncülüğünde büyüme ve altyapı yatırımlarına verilen önemin derinleştiğine işaret ediyor.
Banka, 208 projeye toplamda yaklaşık 5,9 milyar avro taahhüt etti; bu tutarın yaklaşık yüzde 60'ı Özbekistan'daki özel şirketlere gidiyor. Bankanın ülkedeki mevcut riski 3,2 milyar avronun üzerinde.
Yalnızca 2025 yılında ülkedeki yatırım 1 milyar doları (860 milyon avro) aştı; bunun büyük bölümü özel işletmelere yöneldi.
Bu rakamlar faaliyetlerin ölçeğini ortaya koyarken, son anlaşma paketi aynı zamanda AİKB'nin sahadaki stratejisini nasıl şekillendirdiğine dair ipuçları da veriyor.
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, Orta Asya ülkeleri, Orta Doğu ve Afrika'nın bazı bölümlerinde ekonomik kalkınmayı desteklemede merkezi bir rol oynuyor.
"Enerji dönüşümü ve altyapıya, KOBİ'ler ve start-up'lara desteğe ve sermaye piyasalarının geliştirilmesi, özelleştirme ve yönetişim dahil politika çalışmalarına çok odaklanmış durumdayız" dedi AİKB Birinci Başkan Yardımcısı ve Müşteri Hizmetleri Grubu Başkanı Greg Guyett, geçen hafta Taşkent'e yaptığı ziyaret sırasında.
Perakende ve sanayide hedefli yatırımlar
Perakende ve sanayideki son finansman anlaşmaları, iç talebi ve üretim kapasitesini desteklemeye dönük daha geniş bir çabaya işaret ediyor.
Önde gelen elektronik perakendecisi Texnomart'a verilen 8,6 milyon avroluk kredi, dijital hizmetlerin genişletilmesi ve operasyonların modernleştirilmesini amaçlıyor.
Finansmanın bir bölümü de işgücünün geliştirilmesine ayrılacak. Yerel eğitim kurumlarıyla işbirliği içinde eğitim programları ve staj imkanları hayata geçirilecek.
Sanayi alanında ise içecek üreticisi UzCarlsberg'e sağlanacak 14 milyon avroya kadar finansman, yeni üretim tesislerinin kurulması ve verimlilik artırıcı yatırımların yapılmasını sağlayacak.
Proje, su ve enerji verimliliğine odaklanan bir sürdürülebilirlik bileşeni de içeriyor.
Almanya tarafından finanse edilen AİKB'nin Agrifood Nexus programı aracılığıyla iklimle bağlantılı teknolojileri desteklemek için ek 200 bin avro sağlanıyor.
Reformlar ve altyapı üzerine görüşmeler
Yatırımların yanı sıra AİKB, Özbek hükümetiyle ekonomik reformlar üzerinde de çalışıyor.
Taşkent'te Başbakan Yardımcısı Jamshid Khodjaev ile yapılan görüşmelerin de dahil olduğu temaslarda, 2026 yılına yönelik öncelikler ele alındı. Bunlar arasında özel sektörün geliştirilmesi, altyapının genişletilmesi ve dijital çözümlerin daha yaygın kullanımı yer alıyor.
Görüşülen başlıklar arasında enerji şebekelerinin yenilenmesi, sulama sistemlerinin iyileştirilmesi ve demiryolu sisteminin dijitalleştirilmesi bulunuyor. Nukus ve Semerkant gibi şehirlerde elektrikli otobüs kullanımı için öneriler de masada.
Taraflar özellikle özel ekonomik bölgelerde altyapıya yönelik yeni finansman modellerini de araştırıyor.
"Mali pozisyon güçlü, borçlanma seviyeleri görece düşük ve rezervler cazip" diyen Guyett, ülke hakkında konuşurken kredi derecelendirme kuruluşlarının da ülkenin gidişatına genel olarak olumlu baktığını vurguladı.
Erken aşama finansmanın artan rolü
AİKB, Star Venture programı aracılığıyla özellikle fintek, dijital bankacılık ve ödeme sistemleri alanlarındaki start-up'lara odaklanmasını da artırıyor.
"Özellikle teknoloji alanındaki girişimci şirketleri destekliyoruz" diye devam etti Guyett.
Bu yaklaşım, dijitalleşmenin ekonomik büyümenin daha belirgin bir itici gücü haline gelmesiyle birlikte, inovasyon ve girişimciliğin desteklenmesine yönelik daha geniş bir dönüşümü yansıtıyor.
İleriye bakıldığında banka, yenilenebilir enerji, altyapı ve madencilik alanlarındaki yeni fırsatları da değerlendiriyor.
118'i aşkın aktif proje ve büyüyen bir proje havuzuyla AİKB'nin, Özbekistan'ın ekonomik kalkınmasında merkezi rolünü sürdürmesi bekleniyor.