Açık ve hoşgörülü bir Norveç'i temsil eden Kral 5. Haralad, 2016 yılında yaptığı konuşmada çeşitliliği yücelterek derin etki bıraktı.
Norveç, modern ve toplumun farklı kesimlerini bir araya getiren bir figür olarak anılan Kral 5. Harald'a çarşamba günü düzenlenecek cenaze töreniyle veda edecek. Avrupa kraliyet ailelerinden üyeler ve çok sayıda yabancı devlet temsilcisinin katılacağı tören için Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, İngiltere Prensi William, İspanya Kralı ve Kraliçesi ile Finlandiya, Almanya ve Çekya cumhurbaşkanlarının yanı sıra Fransa ve Tayland başbakanları Oslo'ya geldi.
28 Ağustos'ta 89 yaşında hayatını kaybeden Kral Harald'ın cenaze korteji, Türkiye saatiyle 13.00'de kraliyet sarayından hareket edecek.
Tabut, bir top arabası üzerinde kentin ana caddesi boyunca taşınarak Oslo Lüteriyen Katedrali'ne götürülecek. Tören, ülke genelinde bir dakikalık saygı duruşuyla birlikte Türkiye saatiyle 14.00'te başlayacak.
Norveç Kraliyet Ailesi, yeni Kral 8. Haakon'un öncülüğünde yabancı kraliyet mensupları, devlet başkanları ve diğer üst düzey konuklarla birlikte kortejde yürüyerek yer alacak.
Yalnızca Harald'ın 89 yaşındaki eşi Kraliçe Sonja ile haziran ayında akciğer nakli geçiren yeni Kraliçe Mette-Marit korteji araçla takip edecek.
Mette-Marit'in önceki ilişkisinden dünyaya gelen ve tecavüz ile saldırı suçlarından aldığı mahkumiyet kararının temyiz süreci devam ederken ev hapsinde tutulan Marius Borg Høiby'nin cenaze törenine katılmasına izin verildi.
Törene katılacağı açıklanan diğer konuklar arasında Japonya Veliaht Prensi Akishino ve Prenses Kiko, İskandinav kraliyet aileleri, Belçika ve Hollanda kraliyet çiftleri, Monako Prensi Albert ve Ürdün Kralı 2. Abdullah da bulunuyor.
Sıkı güvenlik önlemleri
Dini ayinin bitiminde, tabut Akershus Kalesi'ndeki şapele götürülürken dört F-35 savaş uçağı, katedralin üzerinden “missing man” formasyonunda uçuş yapacak.
Burada, tabut, Harald'ın anne ve babası ile büyükanneleri ve büyükbabalarının yanındaki kraliyet mozolesinin kriptasına indirilecek.
Kral, tasarımı gizli tutulan 2 milyon dolar (1,7 milyon euro) değerindeki bir lahitte ebediyen toprağa verilecek.
Defin işleminin tamamlanmasının ardından, Harald'ın ölümünün ardından yarıya indirilmiş olan ülke genelindeki bayraklar yeniden tam direğe çekilecek ve kilise çanları bir saat boyunca çalacak.
Norveç polisi, tarihinin “en büyük operasyonlarından biri” olarak tanımladığı bu etkinlik için yaklaşık 3 bin polisi seferber etti.
Ayrıca yaklaşık 3 bin 500 asker görevlendirildi; ülkenin doğu kesiminin büyük bölümünde ise olağanüstü hava sahası kısıtlamaları yürürlüğe kondu.
1991'de tahta çıkan Harald, ölümüne kadar Avrupa'nın görevdeki en yaşlı hükümdarıydı.
Sağlık sorunları son yıllarda giderek artsa da, tahtı bırakmayı her zaman reddetti ve Norveçliler arasında son derece popülerdi.
Açık ve hoşgörülü bir Norveç'i temsil eden Harald, hükümdarlığının 25. yılı vesilesiyle 2016'da yaptığı konuşmada çeşitliliği öne çıkararak derin bir etki bıraktı.
“Norveçliler, kızları seven kızlar, oğlanları seven oğlanlar ve birbirini seven kızlar ile oğlanlardır,” dedi ve şöyle devam etti: “Norveçliler Tanrı'ya, Allah'a, Evren'e ve hiçbir şeye inanır.”
Yeniden güç kazanan monarşi
Geçtiğimiz hafta boyunca binlerce Norveçli, bazıları saatlerce sırada bekleyerek kralın tabutunun önünden geçti.
Sarayın önündeki meydan çiçekler, resimler ve mumlarla kaplandı.
“O, ülkenin büyükbabasıydı,” diyen 81 yaşındaki Gunn Johnsen, AFP haber ajansına salı günü yaptığı açıklamada, son kez saygısını sunmak için bir saatlik tren yolculuğu yaptığını anlattı.
Arkadaşı 64 yaşındaki Vigdis Simonsen ise Harald'ı “cömert, kapsayıcı, nazik” sözleriyle tanımladı.
Oslo Üniversitesi yakınlarında, gülümseyen Harald'ın fotoğrafının yer aldığı büyük bir reklam panosunda “Her şey için teşekkürler” yazısı dikkat çekiyordu.
Kralın ölümünün ardından yapılan ve geçen hafta yayımlanan bir kamuoyu yoklamasına göre, Norveçlilerin yaklaşık yüzde 72'si monarşiyi desteklediğini söyledi; bu oran, mayıs ayındaki bir önceki ankete göre 8 puanlık artışa işaret ediyor.
Şubat ayında desteğin, yüzde 60'ın monarşinin sürdürülmesinden yana, yüzde 27'nin ise karşı olduğu en düşük seviyeye gerilediği kaydedilmişti.
O dönemde kraliyet ailesi, imajına zarar veren bir dizi skandalın ortasında kalmıştı.
Özellikle Mette-Marit, geçmişte mahkûm edilmiş Amerikalı cinsel suçlu Jeffrey Epstein ile ilişkileri ve oğlunun yaşadığı hukuki sorunlar nedeniyle ağır eleştirilere hedef oluyordu.
53 yaşındaki 8. Haakon büyük ölçüde sevilen bir isim olsa da, yeni kraliçe hakkında toplum görüşü hâlâ derin biçimde bölünmüş durumda.