Son Dakika
Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Dünya'nın manyetik alan değişikliği küresel ısınmanın sebebi mi?

 Burak Ortahamamcilar
Kutup ışıkları
Kutup ışıkları   -   ©  OLIVIER MORIN/AFP
Metin boyutu Aa Aa

Dünya'nın manyetik alanları, gezegeni zararlı ultraviyole radyasyondan koruyarak yaşamın sürdürülmesine yardımcı olur.

Science dergisinde yayınlanan bilimsel bir makale, 42 bin yıldan fazla bir süre önce yaşanan manyetik alan değişiminin atmosferik değişikliklere, önemli çevresel hasara ve Neanderthal gibi bazı türlerin yok olmasına neden olduğunu savunuyor.

Manyetik kutupların konum değiştirmesi ve bu olay nedeniyle yaşanan güç değişimi, iklim değişikliğinin ve bazı türlerin neslinin tükenmesinin nedenlerinden biri olabilir mi?

Teori nasıl geliştirildi?

Teorinin temeli, araştırmayı yapan bilim insanlarının Yeni Zelanda'ya özgü, bin yaşına kadar yaşayabilen, bataklıklarda ve sulak alanlarda on binlerce yıl hayatta kalabilen kauri ağaçlarının halkalarını incelemesi üzerine atıldı.

Uzman ekip, incelenen ağaçların karbon tarihlendirme tekniklerini kullanarak 40 bin yaşın üzerinde olduğunu tespit etti. Bu da, ağaçların Laschamp olayı olarak bilinen manyetik kuzey ve manyetik güney pozisyonları değiştirdiği dönemde büyüdüklerini gün yüzüne çıkardı.

Laschamp olayında Dünya'nın manyetik alanı önemli ölçüde zayıfladı.

Örnekler üzerinde yapılan incelemelerde ağaç halkalarında Karbon-14 artışı gözlemlendi. Bu fenomen araştırma ekibine göre Dünya'nın yüksek düzeyde kozmik parçacıklara ve uzaydan gelen radyasyona maruz kaldığına işaret ediyor.

Ekip, bu parçacıkların Dünya'nın Ozon tabakasının parçalanmasına neden olduğunu ve bunun da küresel iklim ve çevresel değişikliklerde hareket değişikliklerine yol açtığını tahmin ediyor.

Teoriye gelen eleştiriler

Araştırma ekibi, erken dönem insan türlerinin, artan radyasyon nedeniyle mağaralarda barındığını ve mağara çizimlerinde kullanılan ana malzeme olan toprak boyasını (aşıboyası) güneş kremi olarak kullandıklarını iddia ediyor.

Ancak bazı bilim insanları, makalenin yazarlarının, iklim değişikliklerini, Neandertallerin neslinin tükenmesi ve sofistike mağara boyama stillerinin ilerlemesi gibi aynı anda meydana gelen diğer olaylarla bir araya getirmelerini abartılı buluyor.

Eleştirmenler, insan türlerinin Laschamp olayından on binlerce yıl önce mağaralarda yaşamaya başladığını ve toprak boyasının sanatsal amaçlarla kullandığını savunuyor.