Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Belarus'ta Lukaşenko'nun görev süresini 2035'e kadar uzatacak anayasa değişikliği

Access to the comments Yorumlar
 euronews
Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko
Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko   -   ©  AP Photo

Belarus'ta Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko'nun görev süresinin en az 2035'e kadar uzatılması için anayasada değişikliğe gidilmesi için hazırlıklara başlandı.

Lukaşenko'ya daha fazla yetki verilmesini de amaçlayan anayasa değişikliği, devlet başkanının resmi internet sitesi ve devlet haber ajansı Belta'nın internet sitesinden yayınlandı. İki sitede de Belaruslulardan metin hakkında yorum yapmaları çağrısında bulunuldu.

Anayasa değişikliği hangi konuları içeriyor?

  • Metinde ilk olarak Lukaşenko'nun halk referandumu ile kaldırdığı devlet başkanlığı görev süresi sınırının yeniden uygulanması teklifi bulunuyor.

Bu sınır, değişiklikten önce seçilen liderin en fazla iki defa seçilmesini ve toplamda 10 yıl görevde kalmasına izin veriyordu. Fakat projede bu kuralın uygulanması yeni bir cumhurbaşkanı seçilmesi şartına bağlanmış durumda. Bu da görev süresi normalde 2025'te dolacak Lukaşenko'nun iki dönem daha seçilebilme şansının önünü açıyor. 27 yıldır görevde bulunan politikacı böylece 81 yaşına kadar görevde kalabilecek.

  • Anayasaya getirilen diğer değişiklikler arasında parlamentonun görev süresinin dört yıldan beşe çıkarılması ve parlamentoya paralel olarak bir halk meclisinin kurulması bulunuyor.
  • Diğer bir değişiklik ise devlet başkanının görev süresi boyunca verdiği kararların görevinin sonlanmasının ardından hukuki yollar kullanılarak sorgulanamaması ve devlet başkanı hakkında dava açılamaması.
  • Anayasa değişikliği ayrıca ülkenin "tarafsızlık" olarak yürüttüğü nükleer silah politikasına da son veriyor.

Geçen ay Lukaşenko NATO'nun Doğu Avrupa ve Almanya'daki nükleer yerleşkelerini çekmemesi durumunda Rus nükleer silahlarının ülkeye kabul edilmesi yönünde bir öneride bulunmuştu.

Ülkeyi sarsan halk protestoları

Ağustos 2020'de Lukaşenko'nun art arda 6. defa devlet başkanlığına seçilmesinin ardından ülke tarihinde benzeri görülmemiş halk protestoları baş gösterdi.

Muhalefet ve Batılı ülkeler seçimlerde yolsuzluk yapıldığını ileri sürerken devlet başkanı protestoları çok sert bir şekilde bastırdı. Olaylarda en az 35 bin kişi göz altına alındı, binlercesi ise polis şiddetine maruz kaldı.

Belarus'taki muhalefetin en önemli isimlerinden Sviatlana Tsikhanuskaya ağustostaki seçimlerde Lukaşenko'ya karşı yarışmış fakat kaybetmesinin ardından ülkeden ayrılmak zorunda kalmıştı.

Telegram üzerinden projeyi protesto eden kadın politikacı, Belarus'un "Lukaşenko ile Lukaşenko arasında bir seçim" yapmaya zorlandığını ifade etti.

"Bu kimsenin inanmayacağı bir yalan. Lukaşenko ile Lukaşenko arasında bir seçim yapmak imkansız. Biz de tıpkı sandıkta olduğu gibi bu seçimi yapmayacağız".

Anayasa değişikliği projesinin gelecek şubatta halk referandumuna sunulması planlanıyor. Kabul oylarının yüzde 50'yi aşması durumunda proje onaylanmış olacak.