Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Almanya'da içinde milyarlarca mark gizlenmiş olan gizemli soğuk savaş sığınağı

Access to the comments Yorumlar
 Sertaç Aktan
Sığınaktan bir görüntü
Sığınaktan bir görüntü   -   ©  AFP

Uzun yıllar boyunca, Alman Rheinland'daki Cochem kasabasının sakinleri, bir altın madeninde yaşadıklarını bilmeden günlük işlerine devam ettiler.

Soğuk Savaş sırasında, Alman Merkez Bankası, kasabanın altındaki bin 500 metrekarelik bir nükleer sığınakta yaklaşık 15 milyar Mark değerinde acil durum parası tuttu.

Bir devlet sırrı olan bu para, "BBK II" olarak kodlandı ve Almanya'nın finansal sistemine yönelik bir saldırı olması durumunda kullanılması amaçlandı.

Soğuk Savaş'tan sonra bu sığınak, bölgesel bir kooperatif bankasının ve ardından bir emlak fonunun sahipliğine geçti. 2016 yılında ise Alman çift Manfred ve Petra Reuter tarafından satın alınarak müze haline getirildi.

Bugün ise Rusya'nın Ukrayna'yı işgali nedeniyle nükleer çatışma endişeleri arttığı için sığınağa olan ilgi yeniden arttı.

AFP
Almanya'da nakit para saklanan Soğuk Savaş sığınağı bugünlerde yine ilgi odağıAFP

Petra Reuter, "Tanıdığımız birçok kişi, güvenli bir sığınağımız olduğuna dikkat çekti ve acil bir durumda onlar için yer olup olmayacağını sordu. Sanki 60 yıl geriye gitmiş gibi hissettiriyor bu durum. Korkular hep aynı." diyor.

Sığınağın içinde, ağır bir demir kapının arkasında, uzun koridorlar bulunuyor ve 'dekontaminasyon odaları' yani radyasyondan arınmayı sağlayacak duşlar mevcut. Daktilolar ve telefonlarla donatılmış ofislerin de yer aldığı bu yerde dış dünya ile iletişim dahil pek çok hayati şey düşünülmüş.

Ana oda yaklaşık 25 yıl boyunca, tavana kadar milyonlarca 10, 20, 50 ve 100 marklık banknotlar içeren 18 bin 300 kutunun saklandığı 12 kafesten oluşuyor.

AFP
Sığınakta merkez bankasına ait milyarlarca Mark para gizlendiAFP

Yüzlerce kamyon

1964'ten başlayarak, banknotlar yaklaşık 10 yıllık bir süre boyunca yüzlerce kamyonla sığınağa peyder pey transfer edildi ve Doğu Alman Stasi gizli polisi dahil hiç kimse hiçbir şeyden şüphelenmedi.

Sığınağa, Bundesbank çalışanları için görünüşte bir eğitim ve gelişim merkezi olan bir yerdeki gizli bir geçitten ulaşılıyordu.

Belçika ve Lüksemburg sınırından yaklaşık 100 kilometre uzaklıkta bulunan Cochem, Demir Perde sınırından çok uzak olduğu için seçildi.

Yaklaşık 5 bin nüfuslu kasabanın eski belediye başkanı Wolfgang Lambertz, "Kasabalılar, uzun süredir evlerinin yakınında saklanan bu hazineyi keşfettiklerinde şaşkına döndüler" diyor.

Sığınakta depolanan 15 milyar markın yanı sıra, Frankfurt'taki merkez bankasının kasalarında da 11 milyar mark kadar alternatif para birimi saklanmış.

Yani toplamda yaklaşık 25 milyar mark mevcut. Bu rakam kabaca 1963'te Alman ekonomisinde dolaşan toplam nakit miktarına eşdeğer.

Bernhard Operasyonu

Bu paralar yalnızca varsayımsal bir saldırıyı savuşturmak için aşırı bir önlem olarak görülebilir ancak Alman yetkililere göre tarihten alınan derslerle hareket edildi.

II. Dünya Savaşı sırasında Naziler, toplama kamplarındaki mahkumları İngiltere piyasasına boca etmek için sahte sterlin üretmeye zorlamıştı. Buna "Bernhard Operasyonu" adı verildi.

Bundesbank'ın Rheinland-Pfalz ve Saarland bölge ofisi başkanı Bernd Kaltenhaueser'e göre, "En makul açıklama muhtemelen Batı Alman ekonomisine zarar vermek için Demir Perde'den sahte paranın sokulabileceği endişesiyledi."

Ancak Kaltenhaueser'e göre, günümüzde yedek bir para birimi oluşturmak "artık bir anlam ifade etmeyecek çünkü dolaşımda daha az sahte para ve daha az nakit ödeme var".

1980'lerde, Soğuk Savaş'ın sona ermesi ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte, ikame para biriminin artık Almanya'nın güvenlik standartlarını karşılamadığına karar verildi.

1989'da, Berlin Duvarı'nın yıkıldığı yıl, tüm banknotlar sığınaktan çıkarıldı, parçalandı ve yakıldı.