ABD Hazine Bakanlığı, yaptırıma tabi petrolden gelen parayı aklayan İran ağlarının bankalarca daha sıkı izlenmesini emretti; adım, tıkanan müzakereler ortasında Tahran’a anlaşma baskısını artırmayı hedefliyor.
İran’ın uluslararası ticaret kısıtlamalarını aşmak için kullandığı sofistike finansal sistemleri çökertmek ve Tahran’ı bir anlaşmaya zorlamak amacıyla, ABD Hazine Bakanlığı bankacılık sektörünü daha sıkı denetime çağırdı.
REKLAM
REKLAM
Bu girişim, özel kreditörleri, yaptırıma tabi petrol satışlarından elde edilen gelirleri gizlemek için parayı paravan şirketler ve dijital varlıklar üzerinden aktaran gizli ağları tespit etme konusunda görevlendiriyor.
Özellikle ABD bankalarına, sevkiyat belgelerinde menşei gizlemek için çoğu zaman İran petrolü yerine kullanıldığı öne sürülen ‘Malezya harmanı’ ibaresiyle etiketlenen petrolü yakından izleme talimatı verildi.
Bahsedilen diğer göstergeler arasında ‘eksik ya da açıkça tahrif edilmiş sevkiyat kayıtları’ ile, yükün gerçek kaynağını perdelemeyi amaçlayan açık denizde gemiden gemiye transferler yer alıyor.
Bu adım, Nisan ayında başlatılan ve ‘Ekonomik Öfke’ adı verilen koordineli ABD hükümeti kampanyasının son halkasını oluşturuyor. Girişim, İran rejimini başlıca gelir kaynaklarını sistematik biçimde keserek ‘azami ekonomik baskı’ altına almayı ve finansal olarak tecrit etmeyi hedefliyor.
Pazartesi günü ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin bu stratejiye bağlılığını bir kez daha vurguladı ve İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) İran petrolünün satışı ve sevkiyatına aracılık ettikleri gerekçesiyle 12 kişi ve kurumun kolaylaştırıcı olarak tanımlanarak yaptırım listesine alındığını duyurdu.
Uluslararası denizcilik merkezleri ABD makamlarının merceğinde
Uluslararası denizcilik merkezlerinin rolü de daha yakından inceleniyor.
ABD Hazine Bakanlığı bünyesindeki Mali Suçları Uygulama Ağı’na (FinCEN) göre Irak, Birleşik Arap Emirlikleri ve Hong Kong merkezli onlarca denizcilik şirketi, yaptırıma tabi İran petrolünün taşınmasına katılan aktörler olarak tespit edildi.
ABD makamlarının pazartesi günü yayımladığı bir rapora göre bu şirketler, İran petrol şirketleriyle bağlantılı yaklaşık 4 milyar dolar (3,4 milyar avro) tutarında işlem gerçekleştirdi ve 2024’te bu meblağın en az 707 milyon dolarını (602 milyon avro) ABD’deki hesaplar üzerinden geçirdi.
Nisan ayında ABD Hazine Bakanlığı, bu konuyla ilgili olarak Çin, Hong Kong, BAE ve Umman’daki finans kuruluşlarına zaten resmi yazılar göndermişti.
Söz konusu mektuplarda, İran’ın ticari faaliyetlerini kolaylaştırdığı tespit edilen her türlü kuruluşa ikincil ABD yaptırımlarının uygulanabileceği yönünde sert uyarılar yer aldı. Ayrıca bu yargı alanları, usulsüz işlemlerin yerel bankacılık sistemlerinden yeterli denetim olmaksızın geçmesine izin vermekle suçlandı.
Ateşkes ve ilave müzakereler giderek daha kırılgan hale gelirken, İran ekonomisini tecrit etmek ve Devrim Muhafızları üzerinde baskı kurmak isteyen Washington için ABD dolarına erişimin kesilmesi tehdidi hâlâ güçlü bir koz olmayı sürdürüyor.