İklimle ilgili hesap verme davalarını engelleme mücadelesinde, büyük fosil yakıt şirketleri kısa süre önce ABD'nin en yüksek mahkemesinin dikkatini çekti.
ABD Yüksek Mahkemesi, ilk kez, iklim sorumluluğu davasını engellemeye çalışan petrol ve gaz şirketlerini dinleme kararı aldı. Bu karar, iklim değişikliğiyle bağlantılı milyarlarca dolarlık zarardan sektörü sorumlu tutmayı amaçlayan davalardaki son artışı etkileyebilir.
REKLAM
REKLAM
Muhafazakâr çoğunluğa sahip mahkeme, fosil yakıtların iklim değişikliğine katkısı konusunda kamuoyunu yanılttıkları iddiasıyla şirketlere karşı açılan çok sayıdaki davadan biri olan Colorado eyaletine bağlı Boulder’dan gelen davayı ele almayı kabul etti.
Ülke genelinde çeşitli yerel yönetimler, iklim değişikliğinin şiddetlendirdiği orman yangınları, yükselen deniz seviyeleri ve ağır fırtınaların ardından yeniden inşa çalışmalarının finansmanına katkı sağlamak amacıyla milyarlarca dolarlık tazminat talep ediyor.
Bu davalar, Kaliforniya, Hawaii ve New Jersey’de ve dünya genelinde mahkemeler yoluyla harekete geçmeyi amaçlayan bir dizi hukuki girişimin parçası olarak görülüyor.
Boulder County’den gelen davanın, bir kısmı düşürülmüş, bir kısmı ise eyalet mahkemelerinde ilerlemeye devam eden diğer davalar üzerinde de etkili olması bekleniyor.
'Ulusun en kritik sektörlerinden birine ciddi tehdit'
Suncor Energy ve ExxonMobil, Colorado Yüksek Mahkemesi’nin Boulder davasının devam etmesine izin vermesinin ardından ABD Yüksek Mahkemesi’ne başvurdu.
Şirketler, emisyonların ulusal bir mesele olduğunu ve benzer davaların reddedildiği federal mahkemelerde görülmesi gerektiğini savunuyor.
Şirket avukatları, "Küresel iklim değişikliğini eyalet hukuku yoluyla ele alma girişimi, ulusumuzun en kritik sektörlerinden birine yönelik ciddi bir tehdit oluşturmaktadır,” ifadelerini kullandı.
ExxonMobil ise pazartesi günü yaptığı açıklamada, "İklim politikası parçalı eyalet mahkemesi süreçleriyle belirlenmemeli," dedi.
Cumhuriyetçi Başkan Donald Trump’ın yönetimi de şirketlere destek vererek yargıçlara Colorado Yüksek Mahkemesi kararını bozma çağrısında bulundu.
Yönetim, aksi takdirde “ülke içindeki her yerel yönetimin, küresel iklim değişikliğine katkıda bulunduğu gerekçesiyle dünyanın herhangi bir yerindeki kişiye ya da kuruma dava açabileceği” anlamına geleceğini savundu.
Trump, söz konusu davaları bir başkanlık kararnamesinde eleştirirken, Adalet Bakanlığı da bazı davaların mahkemelerde önünün kesilmesi için girişimde bulundu.
'Mali yük yalnızca yerel vergi mükelleflerine bırakılmamalı'
Boulder’ı temsil eden avukatlar ise davanın henüz erken aşamada olduğunu ve eyalet mahkemesinde görülmeye devam etmesi gerektiğini savundu.
Avukatlar, "İster hatalı bir otomobil tasarımı ister asbest satışı olsun, eyalet dışındaki eylemlerin eyalet içinde yol açtığı zararlara karşı eyaletlerin adım atmasını engelleyen anayasal bir yasak bulunmamaktadır," ifadelerini kullandı.
Şehir yetkilileri, davanın Colorado’da yaşayanların karşı karşıya olduğu sorunlarla ilgili olduğunu belirtti.
Boulder’ın iklim girişimleri direktörü Jonathan Koehn, "Davamız temelde adaletle ilgilidir. Boulder, hızla ısınan bir iklimin etkilerini şimdiden yaşıyor ve uyum maliyetinin finansal yükü yalnızca yerel vergi mükelleflerinin omuzlarına bırakılmamalı," dedi.
Yüksek Mahkeme ayrıca taraflardan, davanın gerçekten Yüksek Mahkeme tarafından ele alınmaya hazır olup olmadığı konusunda da görüş sunmalarını istedi. Sözlü savunmaların sonbaharda yapılması bekleniyor.