Son dönemde sosyal medyada hızla yayılan 'İskandinav uyku metodu' özellikle çiftlerin yaşadığı uyku sorunlarına çözüm vaat ediyor.
İki kişi, tek bir yorgan ve “ideal uyku sıcaklığı” konusunda tamamen farklı iki görüş. Gece yarısına gelindiğinde bir taraf ter içinde kalırken, diğerinin titremesi birçok çift için fazlasıyla tanıdık bir tablo. Battaniye kavgaları, oda sıcaklığı tartışmaları ve farklı uyku alışkanlıkları zamanla hem uykuyu hem de ilişkiyi zorlayabiliyor.
Son dönemde sosyal medyada hızla yayılan “İskandinav uyku metodu” ise bu soruna çözüm vaat ediyor. Peki bu yöntem nedir ve TikTok’ta iddia edildiği gibi “yorgan dramını” gerçekten bitirebilir mi?
İskandinav uyku yöntemi nedir?
Bu yöntem, çiftlerin aynı yatakta uyumaya devam ederken ortak yorgan yerine herkesin kendi yorganını veya battaniyesini kullanmasına dayanıyor. Böylece çiftler fiziksel yakınlığı korurken, her birey kendi konfor ihtiyacına göre uyuyabiliyor.
İsminden de anlaşılacağı üzere, bu uygulamanın İskandinav ülkelerinde yaygın olduğu söyleniyor. Yakınlıkla kişisel uyku konforu arasında denge kurmayı tercih eden çiftlerin alışkanlıklarını yansıtıyor.
İskandinav ülkeleri dışındaki pek çok çift de bu yöntemi denedikten sonra uykularının belirgin şekilde iyileştiğini söylüyor.
Bilim ne diyor?
Sunshine Coast Üniversitesi'nden araştırmacıların The Conversation'da kaleme aldığı yazıya göre, çiftlerin birlikte uyumasına dair araştırmalar genellikle yorgan paylaşımından ziyade uyku ortamına (sessizlik, karanlık, güvenlik), oda sıcaklığına ve uyku rutinlerine odaklanıyor.
“Tek yorgan mı, iki yorgan mı?” sorusunu doğrudan test eden bilimsel çalışmalar bulunmadığı için yöntemin kesin olarak bilimsel bir çözüm olduğunu söylemek zor.
Buna karşın İskandinav uyku yöntemi, sağlıklı uyku hijyeniyle örtüşen pek çok unsur barındırıyor. Bu da, partnerle yorgan paylaşımından kaynaklanan bazı uyku bölünmelerini azaltabileceğine dair makul bir zemin sunuyor.
Sunshine Coast Üniversitesi araştırmacılarına göre, vücudun biyolojik saati, uykuya geçişte çekirdek vücut sıcaklığını düşürüyor. Ancak bu süreç kişiden kişiye değişiyor. Kullanılan yorganın ve kumaşın türü de cilt ve vücut sıcaklığını etkileyerek uykuya dalma süresini ve derin uyku miktarını değiştirebiliyor. Fazla sıcak tutan ve vücut ısısını yükselten yorganlar uykuyu bozabiliyor.
Yaş, vücut yapısı, hormonlar ve kişinin sabahçı mı, yoksa gececi mi olduğu gibi faktörler, çiftlerden birinin yeterince ısınmışken, diğerinin neden “üşüdüğünü” açıklayabiliyor. Kolay ısınanlar genellikle hafif ve nefes alabilen kumaşları tercih ederken, üşüyenler daha kalın ve ısıyı hapseden yorganlara yöneliyor.
Ayrı yorgan kullanımı, herkesin kendi ihtiyacına uygun seçimi yapabilmesine olanak tanıyor.
Soğuk ayaklar, sıcak basmalar
Kadın ve erkek partnerler arasında gece vücut sıcaklığı düzenlemesinde farklar olabiliyor. Kadınların el ve ayaklarının cilt sıcaklığı genellikle daha düşük; çünkü vücut, iç organları sıcak tutmaya öncelik veriyor. Bu durum, kadınların ayaklarını ve ellerini yorganın altına sokmak istemesini, erkeklerin ise açıkta bırakabilmesini açıklayabiliyor.
Ayrıca kadınlar gece en düşük vücut sıcaklığına erkeklere kıyasla daha erken ulaşabiliyor. Menopoz döneminde ise sıcak basmaları ve gece terlemeleri uykuyu daha da zorlaştırabiliyor. Bu fizyolojik farklar, ideal uyku sıcaklığı konusunda cinsiyetler arasında farklı tercihler doğurabiliyor.
Kadınlar erkeklerden daha sık rahatsız oluyor
Uykusuzluk çeken kişiler için partnerin hareketleri, çıkardığı sesler ya da yatakta telefon kullanması gibi alışkanlıklar da uykuyu kolayca bölebiliyor. Araştırmalar, kadınların erkek partnerlerinin hareketlerinden daha sık rahatsız olduğunu gösteriyor.
Ayrı yorganlar, farklı saatlerde yatıp kalkan çiftlerde bu tür rahatsızlıkları azaltabilir.