İklim bilimciler, kaydedilen en güçlü El Nino’nun bu yılın ilerleyen döneminde ortaya çıkabileceği ve beraberinde aşırı hava olayları getirebileceği uyarısında bulunuyor.
Mevsimsel tahmin modelleri, El Nino hava düzeninin, kayıtlardaki en güçlülerinden biri olabilecek bir şiddette gelişebileceğini ve bunun daha fazla aşırı hava olayını beraberinde getirebileceğini öngörüyor.
REKLAM
REKLAM
Jeff Berardelli, Florida’nın Tampa kentindeki WFLA-TV’de yaptığı açıklamada, “Modern tarihte hiç görmediğimiz hava olaylarına tanık olabiliriz,” uyarısında bulundu.
World Meteorological Organization’a göre (WMO) El Nino’nun yıl ortasından itibaren gelişmesi ve küresel sıcaklık ile yağış düzenlerini etkilemesi bekleniyor. Ancak kurum, ilkbahar döneminde yapılan model tahminlerinin doğruluk payının daha düşük olduğuna da dikkat çekti.
Uzmanlara göre güçlü bir El Nino, dünya genelinde kuraklık, sel ve sıcak hava dalgaları gibi aşırı hava olaylarının sıklığını ve şiddetini artırabiliyor.
El Nino nedir?
El Nino (İspanyolcada “oğlan çocuğu” anlamına geliyor), ekvatoral Pasifik’in bazı kesimlerinin doğal ve döngüsel biçimde ısınmasıyla ortaya çıkan ve ardından dünyanın hava düzenlerini değiştiren bir olgu. Karşıtı olan La Nina ise ortalamadan daha soğuk sularla karakterize ediliyor.
Berardelli’ye göre bir El Nino olayı, özünde Dünya üzerindeki ısının yeniden dağıtılması anlamına geliyor. Şu anda Pasifik’teki yüzey altı ısısı okyanusun doğusuna doğru ilerliyor ve derin sulardan yüzeye çıkıyor. Bu da El Nino’nun ilk evrelerini oluşturuyor.
WMO’nun Küresel Mevsimlik İklim Güncellemesi, deniz yüzeyi sıcaklıklarının hızla arttığını gösteriyor. WMO iklim tahmin birimi şefi Wilfran Moufouma Okia’ya göre, El Nino’nun başlamasına ve ardından gelen aylarda daha da şiddetlenmesine dair güven yüksek.
WMO’ya göre El Nino genellikle iki ile yedi yılda bir görülüyor ve yaklaşık dokuz ila 12 ay sürüyor.
Bilim insanları bu yılki El Nino tahminlerinden neden endişeli?
California Institute for Water Resources’tan iklim bilimci Daniel Swain, "Tahmin modellerinin önemli bir sinyal yakaladığı anlaşılıyor," diyor. Bunun nedeni, "Yüzey altındaki sıcak su anomallerinin – El Nino fiziğinin kilit parçalarından olan olağandışı sıcak su kütlelerinin – hacmi ve şiddetinin, tarihsel kayıtlarda bugüne kadar gördüğümüz en büyükler kadar olması", diye ekliyor.
En güçlü olaylar genellikle 'süper El Nino' diye anılıyor. Ancak bu terim, ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA) tarafından kullanılmıyor.
Swain geçen hafta yaptığı açıklamada, “Bunun tam anlamıyla ortaya çıkmasını sağlayan temel yapı taşlarından biri, gerçekte şu anda yaşanıyor,” dedi. “Tam olarak ne olacağını hâlâ bilmiyoruz. Süper El Niño olacağının garantisi yok. Ama gerçekten kayda değer bir şey için potansiyel var.”
Berardelli, Pasifik çok fazla ısı saldığında bunun iklim sistemini adeta turbo beslediğini ve hava koşulları açısından ciddi tahribata yol açtığını anlatıyor. Daha fazla ısı, daha şiddetli sıcak hava dalgaları, bazı bölgelerde kötüleşen kuraklık ve havadaki nemin artmasına bağlı olarak daha yoğun taşkınlar anlamına geliyor.
Berardelli’ye göre El Nino, Pasifik’teki aşırı ısının Atlantik’i adeta gölgede bırakması nedeniyle Atlantik’teki kasırga sezonunu da bastırıyor. "Karayipler gibi bölgelerin bu yaz olağanüstü kuru geçmesi ve muhtemelen daha az tropikal sistem görmesi bekleniyor," diye uyarıyor.
Süper El Nino’nun etkileri neler?
El Nino’nun etkileri küresel ölçekte hissediliyor. Amerika Birleşik Devletleri genelinde bu yazın, belirgin sıcak hava dalgalarıyla birlikte normalden daha sıcak geçmesi bekleniyor. Ayrıntıları bu kadar önceden kestirmek zor olsa da Berardelli, ABD’nin güneybatısında günlük gök gürültülü sağanakların daha sık görülmesini de öngörüyor.
Orman tahribatı, yangınlar, ağaç kesimi ve kuraklığın etkisiyle Amazon’un yaklaşık yüzde 40’ını etkiliyor. Güçlü bir El Nino ile bunun 2026’da daha da kötüleşmesi mümkün.
Swain’e göre, El Nino’nun yüzeye taşıdığı fazla ısı ile gezegenin iklim değişikliği nedeniyle ısınması birleştiğinde, dünya çapında rekor kıran sıcaklıklar görülecek. Bu yılın ilerleyen dönemlerinde, gelecek yıl ya da her ikisinde birden küresel sıcaklık rekorları bekliyor.
Swain, "Şu noktada tüm göstergeler, önümüzdeki yılın küresel iklim açısından oldukça çalkantılı geçeceğine işaret ediyor” diye ekliyor.
Pensilvanya Üniversitesi’nden iklim bilimci Michael Mann, El Nino’nun küresel sıcaklıkları bir ya da iki yıl boyunca bir miktar yükselttiğini, ancak bunun aslında “sıfır toplamlı bir oyun” olduğunu söylüyor.
Ardından genellikle küresel sıcaklıkları bir ya da iki yıl boyunca aşağı çeken La Nina evresine geri dönüldüğünü belirtiyor. Mann, asıl kaygı verici olanın, insanlar fosil yakıt yakmaya devam ettiği sürece sürecek olan uzun vadeli ve istikrarlı ısınma eğilimi olduğunu geçen hafta vurguladı.