Euronews artık Internet Explorer üzerinden erişilebilir değil. Bu tarayıcı artık Microsoft tarafından güncellenmiyor ve en son teknik yenilikleri desteklemiyor. Sizi; Esge, Safari, Google Chrome veya Mozilla Firefox gibi başka tarayıcıları kullanmaya davet ediyoruz.
Son Dakika

A’dan Z’ye Türkiye’nin yoksulluk ve gelir dağılımı eşitsizliği haritası

A’dan Z’ye Türkiye’nin yoksulluk ve gelir dağılımı eşitsizliği haritası
Telif hakkı
AA/Sergen Sezgin
Euronews logo
Metin boyutu Aa Aa

Türkiye, 33 Avrupa ülkesi içinde gelir dağılımı eşitsizliğinde 2. sırada. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2018’de bir önceki yıla göre Türkiye’de yoksullar daha da yoksullaştı, zenginler daha da zenginleşti. Peki, Türkiye’de yoksul oranının en fazla ve az olduğu iller hangisi? Gelir dağımı eşitsizliğinin en fazla ve en az olduğu iller? TÜİK verilerinden yararlanarak Türkiye’nin yoksulluk ve gelir dağımı eşitsizliği haritasını çıkardık.

En fazla gelir dağılımı eşitsizliği İstanbul’da

Gelir dağılımı eşitsizliği, en yüksek gelire sahip yüzde 20'lik grubun gelirinin en düşük gelire sahip yüzde 20'lik grubun gelirinin karşılaştırılmasıyla hesaplanıyor. En yüksek gelire sahip grup ile en düşük gelire sahip grup arasındaki fark ne kadar açılırsa gelir dağılımı eşitsizliği de o derece artıyor.Türkiye’den en zengin yüzde 20’lik kesim gelirin yüzde 47,6’sını alırken en düşük gelire sahip yüzde 20’lik kesim ülkede toplam gelirin sadece yüzde 6,1’ini aldı. Buna göre 2018 yılında Türkiye'deki en zengin yüzde 20'lik grubun geliri en yoksul yüzde 20'lik grubun gelirinin 7,8 katı oldu.

TÜİK’in verilerine göre il bazında en yüksek gelir dağılımı eşitsizliği yüzde 8,6 ile İstanbul’da oldu. Bu ili yüzde 7,2 ile Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli izliyor.

Gelir dağılımı eşitsizliğinin en düşük olduğu iller ise yüzde 4,5 ile Malatya, Elazığ, Bingöl ve Tunceli oldu. Bu illerde, en zengin ile en yoksul arasındaki gelir dağılımı farkı daha düşük.

Gelir dağılımı eşitsizliği en çok İzmir’de düştü

Türkiye’de 2017’de yüzde 7,5 olan gelir dağılımı eşitsizliği oranı 2018’de yüzde 7,8’e yükseldi. İl bazında bakıldığında ise gelir dağılımı eşitsizliği en fazla İzmir’de geriledi. İzmir’de yüzde 6,8 olan oran 2018’de yüzde 6,1’e kadar düştü. Gelir dağılımı eşitsizliğinin en fazla arttığı iller ise Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli oldu. Bu illerde eşitsizlik oranı yüzde 6,3’ten yüzde 7,2’ye kadar çıktı.

Yoksulluğu ise farklı yollarla ölçmek mümkün. TÜİK “göreli yoksulluk”u hesaplıyor. Toplumun genel düzeyine göre belli bir sınırın altında gelir veya harcamaya sahip olan birey veya hanehalkı, göreli anlamda yoksul sayılıyor. Buna göre Türkiye’de gelire dayalı göreli yoksulluk oranı 2018 yılında yüzde 13,9 oldu.

TÜİK
Ortalama yıllık eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri, İBBS 2. Düzey, 2018TÜİK

Yoksul sayısı 11 milyonu aştı

TÜİK verilerine göre, Türkiye’de yoksul sayısı 2018’de 11 milyonu aştı. 2017’de 10 milyon 622 bin olan göreli yoksul sayısı 2018’de 11 milyon 91 bine yükseldi. Bu da yüzde 4,4 artışa denk geliyor. En fazla yoksul İstanbul’da bulunuyor. Bu şehirde 1 milyon 905 bin göreli yoksul bulunuyor. İstanbul’da 2018’de yoksul sayısı bir önceki yıla göre 433 bin arttı.

Göreli yoksulluğun en yüksek ve düşük olduğu iller

TÜİK verilerine göre, göreli yoksulluk oranı yüzde 13,5 ile en fazla Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli’de ölçüldü. İstanbul ise yüzde 12,7 ile ikinci sırada. İstanbul’u aynı oran ile Adana ve Mersin takip ediyor. Göreli yoksulluğun en düşük olduğu iller ise yüzde 5 ile Gaziantep, Adıyaman ve Kilis. Göreli yoksulluk 2018 yılında bir önceki yıla göre en fazla Kayseri, Sivas ve Yozgat’da arttı. Bu illerde göreli yoksulluk 4,1 yüzde puan arttı.

Öte yandan bu karşılaştırmalar; her il ve bölgede kendi içindeki farklılıkları yansıtıyor. Yoksulluğun yüksek olduğu İstanbul’daki bir kişi, yoksulluğun düşük olduğu Adıyaman’da bir kişiden daha az gelire sahip değil. Tam tersine İstanbul’daki kişi Adıyaman’daki bir kişiden iki katı fazla gelire sahip. TÜİK’e göre İstanbul’da ortalama yıllık eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri 2018 yılında 34 bin 912 iken bu miktar Adıyaman’da 16 bin 394 TL idi.

TÜİK’in göreli yoksulluk verileri “her bölge için eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 50'si temelinde hesaplanan yoksulluk sınırına” dayanıyor.