Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

İşletmeci ve tekel bayilerinden zamlara tepki: 'İşler yarı yarıya düştü, nasıl ayakta kalacağız?'

Access to the comments Yorumlar
 Dilek Gul
euronews_icons_loading
Alkol zammı kafe bar esnafını zorluyor
Alkol zammı kafe bar esnafını zorluyor   -   ©  euronews

Türkiye'de tekel işletmecileri, sigara ve alkollü içkilere yılın başında gelen zamlar sonrası satışlarının yüzde 30 oranında azaldığını söylüyor. Ekonomik kriz ve alım gücünün de düştüğü bir ortamda son zamlarla ayakta kalmalarının giderek zorlaştığını dile getiriyor.

Sigara ve alkolden alınan Özel Tüketim Vergisi'ne (ÖTV), Yurt İçi Üretici Fiyatları Endeksi'ndeki (Yİ-ÜFE) artışa paralel olarak yüzde 47,4 oranında zam yapılmıştı. Yılın başında gelen bu zamla birlikte 50'lik biranın vergisi 3.3 lira artarak bir şişe bira fiyatı 18 liraya çıktı.

Şarapta fiyat artışı 33 lira oldu ve 75. cl'lik bir köpüklü şarabın fiyatı 100 liradan 133 liraya, rakı, viski ve votka gibi alkol dereceği yüksek içkilerde ise 58 liralık vergi artışı oldu. Ve böylelikle alkol oranı %45 olan 70'lik rakının raf fiyatı 175 TL'den 279 TL'ye yükseldi.

Bir sigara yüz lira olmuş. Bu duruma genel olarak da ciddi tepki var. Fiyat sorup da almadan çıkan bir sürü müşterimiz var. Bizde de işler düştü. Yüzde 30 gerileme var

Euronews’e konuşan sektör tekel bayileri, asgari ücret zammının da maaşlara yansımamasından dolayı tüketicinin alkole yönelemediğini, alkol alanların da içki miktarını azalttığını belirtiyor.

‘’Ülkedeki ekonomik koşullar ve gelen son zamlarla birlikte insanların alım gücü yarı yarıya düştü. Bu hem alkol hem de sigarada böyle. Asgari ücret zaten ortada, yetmiyor. Bir sigara yüz lira olmuş. Bu duruma genel olarak da ciddi tepki var. Fiyat sorup da almadan çıkan bir sürü müşterimiz var. Bizde de işler düştü. Yüzde 30 gerileme var. Bu sürecin diğerlerinden farkı yüzde 40 zam gelmesi. Ağır alkol hiç satamıyoruz. İnsanları ciddi etkiledi.’’

Alkol zammı içkili mekanları etkiledi

Durum içkili mekanlar için de aynı. İstanbul’un pek çok noktasında alkollü işletmeler boş.

İstanbul Taksim’de yaklaşık dokuz yıldır alkollü mekan işleten Gürsev Şener, işlerin durma noktasına geldiğini ve akşam saatlerine kadar iş yapamadıklarını anlatıyor.

‘’Bu süreç yasaklardan sonra başladı. Önce covid nedeniyle kapandık. Ama bu durumun covid mi yoksa ekonomik sebeplerden dolayı mı olduğunu önceleri anlayamadık. Yeni yılın sonuna doğru biraz toparlandık, ama daha sonra ürün tedariğinde zorlandık. Daha sonra ise müzik yasağı geldi. Ve resmi olarak 12’den sonra müzik yasağı var. Şimdi alkole yüzde 50 dolaylarında zam var. O da yetmedi, elektrik zammı geldi. Ben bir işletme sahibi olarak artık dışarda sosyalleşemem. İnsanlar da gelip hızlıca sosyalleşip gidiyor. Güzel günler biz de bekliyoruz ama önümüzü göremiyoruz artık.’’

Mekanda 25 liralık fıçı birayı 35 liradan vermek zorunda olduğunu anlatan işletmeci Gürsev Şener, giderleri de ekleyince bir süre sonra bu fiyatlarla ayakta kalamayacağını düşünüyor.

Sayın Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti savcıları ve vergi dairesine sesleniyorum; niye bu konuda harekete geçmiyorsunuz, dolar düştü diyorsunuz, denetleyin. İsteyen istediği etiketi yapıştırıyor

Bir diğer işletmeci Mustafa Gültekin ise gelen zamlara dolar artışının gösterildiğini fakat dolar inse bile bu durumun aldıkları ürünlere yansımamasından şikayetçi.

‘’Daha dün patatese yüzde 30 zam geldi. Bu demektir ki benim 30 liradan satacağım patatese 9 lira zam geldi. Bir patates 39 lira olur mu? Onu kızartan yağa yüzde yüz zam geliyor. E bu durum nasıl esnafa yansımasın? Ben bunu müşterime yansıttığım zaman fiyatları gören masayı bırakıp gidiyor. Bu hale geldik. Ben yaklaşık sekiz kişi çalıştırıyorum. Ama en az üç kişiyi çıkartmak zorunda kalacağım. Kaldı ki ben küçük bir işletmeyim. Ben buradan Sayın Cumhurbaşkanı, savcılar ve vergi dairesine de sesleniyorum; Niye bu konuda harekete geçmiyorsunuz, dolar düştü diyorsunuz, denetleyin. İsteyen istediği fiyatı etiketi yapıştırıyor.’’

İşletmeci Mustafa Gültekin, acilen bir düzenleme ile esnafın ayakta kalmasının sağlanmasını istiyor.

‘’Alkole yüzde 47 zam ne demek. Ben buna elektrik, doğalgaz ve kiramı koyunca yüzde 200 koymam lazım. Kim gelir içer, kim 40 lira verir bir biraya? Asgari ücreti yükselttik demekle olmuyor. Çalışan kesim asgari ücretin daha a’sını cebine koymadan her şeye yüzde 300 zam geldi. Nasıl yapacağız inanın bilmiyorum. Ben böyle bir şey daha görmedim.’’

Görüntü editörü • Mert Can Yilmaz