Son Dakika

Afgan mağdurlar, ABD'li askerlerin de dahil olacağı savaş suçları soruşturması açılmasını istedi

Uluslararası Ceza Mahkemesi binası Lahey
Uluslararası Ceza Mahkemesi binası Lahey -
Telif hakkı
Reuters - Nahed Elrayes
Euronews logo
Metin boyutu Aa Aa

Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) temyiz dairesine çağrıda bulunan Afganistan savaşı mağdurlarının avukatları, ABD askerlerinin bu ülkedeki eylemlerini incelemeyi de içerecek bir savaş suçları soruşturmasına izin verilmesini istedi.

UCM Başsavcısı Fatou Bensouda, Kasım 2017'de ABD askerleri, ABD Merkezi Haber alma Teşkilatı (CIA) ve Afgan askerlerin, bu ülkede savaş suçları işlediği ve Taliban'ın insanlık suçu işlediğine dair iddialara yönelik soruşturma talebinde bulunmuştu.

UCM yargıçları, 12 Nisan 2019'da Bensouda'nın Afganistan savaşında işlendiği iddia edilen muhtemel savaş suçlarıyla ilgili soruşturma talebini oy birliğiyle reddetmişti.

Savcı Bensouda 2003 ve 2004 yılları arasındaki döneme ilişkin ihlalleri inceleme talebinde bulunuyordu.

Yargıçlar ise ret kararına gerekçe olarak başarılı bir kovuşturmanın ihtimal dışı olduğunu göstermişti.

Mahkeme, 27 Eylül 2019'da UCM temyiz dairesinin, Afganistan savaşında işlendiği öne sürülen muhtemel savaş suçlarıyla ilgili temyiz duruşmasını, 4-6 Aralık'ta yapacağını açıklamıştı.

Karara itiraz eden Savcılık, Lahey'deki temyiz heyetinin oluşturduğu heyete 3 gün süren duruşmada davayı savundu.

"Kimse hukukun üstünde değil"

Duruşmaları "Afganistan'da hesap verebilirlik için tarihi bir gün" olarak nitelendiren Avukat Fergal Gaynor, temsil ettiği 82 mağdurun soruşturma talebiyle bir araya geldiğini söyledi.

ABD liderliğindeki uluslararası koalisyon, 11 Eylül saldırılarının ardından Afganistan'da iktidarı elinde bulunduran Taliban'a ve örgütün 'misafir' olarak tanımladığı el Kaide lideri Usame bin Ladin'e yönelik operasyon başlatmıştı.

Ülke tarihinin en uzun süreli savaşı olarak kayıtlara geçen operasyon resmen sona ermiş olsa da Afganistan'da halen 13 bin Amerikan askeri bulunuyor.

Birleşmiş Milletler verilerine göre, çatışmalarda 32 binin üzerinde sivil hayatını kaybetti.

İki savaş mağdurunu savunan bir başka Avukat Katherine Gallagher de, "Şu ana kadar Afganistan'da ya da 'CIA'in karanlık dehlizlerinde' savaş kurallarını ihlal ettiği iddiasıyla ABD'li hiçbir üst düzey yetkilinin sorumlu tutmadığını" söyledi.

Gallagher, yaptığı savunmada, "ABD işkence programına soruşturma açılması, kimsenin yasaların üstünde olmadığını açıkça ortaya koyar" ifadesini kullandı.

"Savaş suçu oluşturacak ön bulgular mevcut"

Savcılar, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı personeli de dahil olmak üzere Afganistan'daki uluslararası güçlerin savaş suçu oluşturabilecek zihinsel ve fiziki istismara yönelik ön deliller bulunduğuna işaret ediyor.

Uluslararası Ceza Mahkemesi 2002 yılında tarihinde kuruldu.

Mahkeme, savaş suçları, insanlığa karşı işlenen suçlar, soykırım ve saldırı suçları ile bağlantılı davalara bakıyor.

Bir devlet taraf olmasa bile, iddia edilen savaş suçu UCM'ye taraf bir ülkede işlenmişse üye olmayan ülke vatandaşları da mahkemece sorgulanabiliyor.

UCM, ağırlıklı olarak ABD, Rusya ve Çin’in muhalefeti ile karşı karşıya bulunuyor.

Euronews artık Internet Explorer üzerinden erişilebilir değil. Bu tarayıcı artık Microsoft tarafından güncellenmiyor ve en son teknik yenilikleri desteklemiyor. Sizi; Esge, Safari, Google Chrome veya Mozilla Firefox gibi başka tarayıcıları kullanmaya davet ediyoruz.